Video Hạn - Mặn thế kỷ tại Đồng bằng sông Cửu Long


Ngập mặn, hạn hán bất thường

Theo Bộ trưởng Cao Đức Phát, trong các ngày 11-13.3.2016, mặn tăng cao và sâu trong nội đồng, ranh mặn 4g/l trên sông Vàm Cỏ xâm nhập sâu từ 100-120km tính từ cửa sông. Trên sông Tiền, sông Hậu , mặn xâm nhập sâu nhất khoảng 60-65km. Dung tích các hồ chứa thủy lợi từ Thanh Hóa đến Thừa Thiên - Huế trung bình đạt 78% dung tích thiết kế (DTTK), các hồ từ Đà Nẵng đến Bình Thuận trung bình đạt 70% DTTK, riêng khu vực từ Khánh Hòa đến Bình Thuận nhiều hồ chỉ đạt dưới 30% DTTK, các hồ khu vực Tây Nguyên trung bình đạt 75% DTTK.

Tại các hồ thủy điện, mực nước hầu hết các hồ chứa ở Trung Bộ và khu vực Tây Nguyên thấp hơn mực nước dâng bình thường từ 0,5 - 5m, một số hồ thấp hơn từ 5 - 9,5m. Tại một số tỉnh Nam Trung Bộ và khu vực Tây Nguyên như Khánh Hòa, Ninh Thuận, Bình Thuận, Kon Tum, Gia Lai, Đắc Lắc xuất hiện tình trạng khô hạn thiếu nước ảnh hưởng lớn đến sản xuất nông nghiệp. Do lượng nước của các hồ chứa bị thiếu hụt, đến nay có gần 23.000ha đất lúa phải dừng sản xuất do thiếu nước tại các tỉnh Khánh Hòa (1.800ha), Ninh Thuận (5.770ha), Bình Thuận (15.400ha). Chưa hết, trong những ngày tới sẽ có khoảng 3.000ha lúa và cây lâu năm ở tỉnh Bình Thuận bị thiếu nước.

Chờ tuyết tan!

Đáng lo ngại hơn, hạn hán sẽ tiếp tục kéo dài đến vụ hè thu 2016 và dự kiến ở các tỉnh Khánh Hòa, Ninh Thuận, Bình Thuận sẽ có khoảng 40.000ha đất lúa phải dừng sản xuất. Tình trạng hạn hán, thiếu nước cho cây trồng sẽ ảnh hưởng đến các địa phương khác trong khu vực. Ngoài ra, nước sinh hoạt cho người dân bị thiếu hụt, các tỉnh bị ảnh hưởng nhiều là Ninh Thuận, Bình Thuận, Khánh Hòa và Phú Yên.

Ông Cao Văn Trọng - Chủ tịch UBND tỉnh Bến Tre - cho biết: Trên 19.771ha lúa của tỉnh bị mặn “thiêu” chết hoàn toàn. Lúa chết, cỏ không còn, hàng loạt gia súc cũng đang có nguy cơ chết đói và bệnh tật vì không có thức ăn. “Một số địa bàn trên cao từ trước đến nay không bị xâm nhập mặn nên chủ quan không đề phòng, ngập mặn trở tay không kịp khiến hàng ngàn hécta cây ăn trái bị hỏng nặng, có khả năng mất trắng” - ông Trọng cho hay. Còn tại Đắc Lắc, đến ngày 12.3.2016 có 68 hồ chứa nước nhỏ cạn nước hoàn toàn. Nguy cơ đến cuối tháng 3 này có khoảng 250 hồ chứa nước sẽ khô hạn hết, tỉnh Đắc Lắc đứng trước nguy cơ không có nước sinh hoạt và sản xuất.

Theo Bộ trưởng Cao Đức Phát, trước mắt, Chính phủ cung cấp khoảng 700 tỉ đồng để hỗ trợ các tỉnh xây dựng trạm bơm nước ngọt lên nơi có thể chứa. Xây dựng cấp bách hệ thống dẫn nước, chở nước đến cho nhân dân, hỗ trợ thiệt hại 2 triệu đồng/ha để nhân dân mua giống trồng vụ lúa sau đối với vùng lúa chết. Đồng thời, đẩy nhanh tiến độ thi công nhiều công trình thủy lợi ngăn mặn và trữ nước ngọt; thực hiện phương châm không để người dân nào đói, thống kê hộ dân thiếu lương thực và cấp 15kg gạo/người/tháng.

Ngoài các giải pháp ứng phó trên, Bộ trưởng Cao Đức Phát hy vọng đến cuối tháng 4, đầu tháng 5 tới, băng tuyết ở Trung Quốc sẽ tan, nước chảy về sông Mê Kông nhiều hơn. Theo đó, Việt Nam sẽ đón được nước ngọt, tạm thời giải quyết được phần nào tình trạng hạn hán và xâm nhập mặn đang diễn ra hết sức nghiêm trọng tại các khu vực nói trên. “Tuy nhiên, lượng nước ngọt này hoàn toàn phụ thuộc vào lượng băng tuyết tan từ Trung Quốc. Nếu lượng băng tuyết ít, khả năng hạn hán vẫn tiếp tục” - Bộ trưởng Phát lo ngại.