Tất cả các yếu tố nêu lúc đầu gộp lại cho thấy cuộc điều tra về chiếc máy bay bị mất tích của hãng Malaysia Airlines sẽ gặp nhiều khó khăn. Một trong những hệ quả là Malaysia, trên nguyên tắc phải là nước chỉ đạo công cuộc điều tra, có nguy cơ bị mất quyền chủ đạo trong cuộc điều tra.

Trả lời phỏng vấn của hãng tin Pháp AFP hôm qua (27.3), ông Gerry Soejatman - một chuyên gia độc lập về hàng không - lưu ý: "Chúng ta đang phải đối mặt với một thảm họa hàng không phức tạp hơn nhiều so những vụ đã được ghi nhận từ trước đến nay và Malaysia sẽ không kham nổi trách nhiệm nếu họ quyết định tiến hành điều tra một mình".

Được đăng ký tại Malaysia, chiếc phi cơ Boeing 777 chở 227 hành khách và 12 thành viên phi hành đoàn đã rơi xuống vùng biển quốc tế phía nam Ấn Độ Dương, theo Chính phủ Malaysia. Theo luật lệ quốc tế, cuộc điều tra về tai nạn này thuộc thẩm quyền của Kuala Lumpur.

Thế nhưng, thực tế cho thấy, quốc gia Đông Nam Á này không đủ năng lực chuyên môn và phương tiện thích hợp để tiến hành cuộc điều tra từ đầu đến cuối, do vậy khả năng Malaysia phải khoán một phần công việc cho nước khác là điều không thể tránh khỏi.

Hiện nay, một số quốc gia được cho là sẽ đóng một vai trò quan trọng trong cuộc điều tra. Trước hết là Australia, sẽ chiếm lĩnh vị trí hàng đầu vì lẽ rất đơn giản: Australia là nước gần nơi máy bay bị nạn nhất. Công việc điều phối công cuộc tìm kiếm do đó phải được thực hiện từ thành phố Perth ở vùng tây Australia và các mảnh vỡ của chiếc máy bay bị nạn - một khi được vớt - sẽ được chuyển về nơi này.

Có một vai trò quan trọng không kém là Cơ quan An toàn giao thông vận tải Mỹ NTSB, và Cơ quan Điều tra tai nạn hàng không Anh Quốc AAIB. Sự can dự của hai cơ quan chuyên môn này vào công cuộc điều tra là tất yếu vì chiếc máy bay bị nạn do Tập đoàn Boeing của Mỹ sản xuất và được trang bị động cơ của tập đoàn Anh Rolls-Royce.

Sơ đồ khu vực tìm kiếm chiếc máy bay Malaysia MH370 trên biển Ấn Độ Dương. Ảnh: Reuters

Còn một nước khác là Trung Quốc, từ đầu đến nay, luôn luôn lớn tiếng chỉ trích các khuyết điểm của Malaysia trong việc điều tra, cũng đòi được trực tiếp tham gia. Yêu cầu của Bắc Kinh cũng có phần hợp lý vì có đến 153 công dân Trung Quốc, tức 2/3 số hành khách đi trên chiếc máy bay bị mất tích.

Theo chuyên gia Soejatman, vấn đề đặt ra cho Malaysia là nước này rốt cuộc có thể bị biến thành ''khán giả'' đứng nhìn các nước khác tiến hành cuộc điều tra. Đây sẽ là một điều nhức nhối cho Malaysia - vốn nổi tiếng là một nước có tinh thần dân tộc rất cao.

Ông Soetatman cho rằng đòi hỏi của Trung Quốc có thể là điều miễn cưỡng nhất đối với Malaysia, vì lẽ quan hệ song phương đã căng thẳng hẳn lên từ lúc xảy ra vụ MH370 bị mất tích. Bên cạnh đó, bang giao hai bên còn hàm chứa những căng thẳng tiềm tàng liên quan đến tranh chấp chủ quyền trên biển Đông, với việc hai lần Trung Quốc cho tàu chiến đến khu vực bãi James Shoal đang tranh chấp giữa hai bên.

Một trong những nhược điểm của Malaysia là tính chất thiếu minh bạch của chính quyền nước này trong việc quản lý các vấn đề công cộng, theo AFP. Kuala Lumpur bị tố cáo là cố tình bơm tiền để cứu Hãng hàng không quốc gia Malaysia Airlines khỏi cảnh phá sản, do đó khó tránh khỏi bị mang tiếng thiên vị trong cuộc điều tra về chuyến bay MH370.

Ngay cả kết luận của Malaysia là chiếc phi cơ đã bị rơi xuống Ấn Độ Dương sau khi cạn kiệt nhiên liệu cũng bị hoài nghi vì chưa có bằng chứng cụ thể nào.