Đã “vào tầm ngắm” nhưng thất bại trong việc theo dõi đối tượng

Tờ Guardian (Anh) nhận định, các cơ quan tình báo Pháp, Bỉ đã biết về nguồn gốc thánh chiến của những đối tượng cực đoan trước đó. Ít nhất 5 đối tượng từng đến Syria và trở về nhà ở Pháp hay Bỉ. Chúng là những đối tượng đã “vào tầm ngắm” của cơ quan tình báo nhưng cơ quan tình báo thất bại trong việc theo dõi, thu thập thông tin cần thiết.

Abdel-Hamid Abu Oud đối tượng tình nghi đứng đằng sau vụ tấn công Paris hôm 13.11 được xác định là đồng phạm của hai chiến binh thánh chiến đã bị giết trong một ngôi nhà ở thị trấn Verviers (Bỉ) hồi tháng 1.2015. Các cơ quan chức năng cho biết, Abdel-Hamid Abu Oud đã từng đến Syria, sau đó trở về Bỉ, xây dựng “căn cứ an toàn” ở Verviers. Trên một tài khoản mạng xã hội, Abdel-Hamid Abu Oud viết rằng: “Các cơ quan chức năng đã tìm ra nơi trú ẩn an toàn của tôi, nơi chúng tôi đã lên kế hoạch hoạt động cùng nhau. Tên và hình ảnh của tôi xuất hiện trên tất cả các phương tiện truyền thông nhưng tôi đã đến một nơi an toàn khác, tiếp tục lên kế hoạch chống lại họ”. Abu Oud cho biết, từng bị một nhân viên cảnh sát chặn lại để đối chiếu với hình ảnh trong lệnh truy nã nhưng họ không nhận ra và cho hắn đi tiếp.

Omar Ismail Mostefai - một trong những kẻ tấn công sân vận động Stade de France - đã có hồ sơ theo dõi của cảnh sát Pháp kể từ năm 2010. Hồ sơ này có đánh ký hiệu "S” - ký hiệu nghi ngờ cực đoan. Omar Ismail Mostefai đã tới Syria vào năm 2013 và trở về Pháp vào mùa xuân năm 2014. Cơ quan tình báo Thổ Nhĩ Kỳ cho biết, họ đã hai lần cảnh báo đồng nghiệp Pháp về những hiểm họa mang tên Omar Ismail Mostefai nhưng không được Pháp quan tâm.

Salah Abdeslam - anh trai của một kẻ đánh bom liều chết bên ngoài quán cà phê Comptoir Voltaire - cũng đã bị cơ quan chức năng kiểm tra khi đi qua biên giới Pháp - Bỉ vài giờ sau khi diễn ra vụ khủng bố đẫm máu. Khi đó, trên xe, ngoài Salah Abdeslam còn có hai người đàn ông khác. Tuy nhiên, tất cả đều được cho di chuyển tiếp.

Thiếu năng lực để xử lý thông tin

Tại Bỉ, ủy ban giám sát của Quốc hội đã mở cuộc điều tra về những thiếu sót của cơ quan tình báo. Chính phủ Bỉ cho biết thêm, mạng lưới khủng bố tại Bỉ bắt đầu sử dụng Sony Play Station 4 để thông tin liên lạc với nhau, tránh sự giám sát của các cơ quan chức năng.

Phát biểu tại Washington hôm đầu tuần, Giám đốc Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA), John Brennan cho rằng, các lỗ hổng tình báo là một trong những nguyên nhân dẫn đến các cuộc tấn công vào Paris. Francois Heisbourg - một cựu thành viên ủy ban quốc phòng và an ninh của Tổng thống Pháp - cho biết, vấn đề lớn nhất của tình báo Pháp không phải là thiếu thông tin về nghi phạm mà là thiếu năng lực để xử lý thông tin. "Đó là một thất bại của cơ quan tình báo. Cơ quan an ninh nội địa đã được cải cách mạnh mẽ vào năm 2013 nhưng vẫn chưa đáp ứng được đòi hỏi của tình hình thực tế”, ông Heisbourg nói.