Với cuộc không kích bằng tên lửa rạng sáng ngày 7.4 vào sân bay quân sự al-Shairat ở Syria, tân Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đưa nước Mỹ can dự quân sự trực tiếp vào chiến sự giữa chính phủ và phe chống chính phủ ở Syria chứ không còn đơn thuần chỉ có chống tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) và những lực lượng khủng bố Hồi giáo cực đoan ở khu vực này. Điều này cũng như việc ông Trump quyết định hành động quân sự rất nhanh chóng đều thể hiện sự khác biệt rất rõ so với người tiền nhiệm Barack Obama.

Ông Trump viện dẫn thông tin của phe chống chính phủ và một tổ chức cứu trợ nhân đạo vốn không được hoàn toàn đáng tin cậy về phát ngôn cáo buộc quân đội Chính phủ Syria sử dụng vũ khí hoá học làm lý do cho cuộc không kích của Mỹ. Trong khi đó, cả LHQ lẫn Tổ chức Cấm vũ khí hoá học của LHQ (OPCW) đều chưa xác định ra thủ phạm đã sử dụng chất độc hoá học vừa rồi ở Syria.

Năm 2014, OPCW đã xác nhận là phía Chính phủ Syria không còn sở hữu vũ khí hoá học. Cùng với hoạt động quân sự trực tiếp của Nga ở Syria, phía Chính phủ Syria đã xoay chuyển được cục diện chiến tranh và nội chiến, đang thắng thế ở Syria. Lợi thế mới ấy, cùng với sự hiện diện quân sự trực tiếp của Nga ở Syria, cũng như vai trò quyết định của Nga cả về quân sự lẫn chính trị ở Syria đưa lại nhận thức chung là Nga và Chính phủ Syria chỉ được lợi khi Mỹ không can dự quân sự trực tiếp vào Syria, tức là không cần, không nên và không thể có những hành động như sử dụng vũ khí hoá học. Từ đó có thể thấy, sự vội vã với quyết định của ông Trump tiến hành không kích vào Syria được chủ tính.

Thực tế đến nay đã cho thấy, ông Trump vốn không coi trọng chuyện phát ngôn hay quyết định phải nhất nhất dựa trên sự thật. Thông tin sai - Fake News - được ông Trump và cộng sự công cụ hoá rất nhuần nhuyễn và hiệu quả. Ông Trump cần cớ và dịp để phát biểu hoặc hành động nhằm mục đích khác. Ông hiện đang có nhu cầu dùng hành động cụ thể về đối nội cũng như đối ngoại để tiếp tục thể hiện sự khác biệt với thời trước, để dư luận bớt soi mói những thất bại hoặc không được thành công trong cầm quyền thời gian qua. Ông Trump làm găng với Triều Tiên và Trung Quốc cũng vì nhu cầu ấy và nhằm mục đích ấy. Ông Trump phải vội vã quyết định hành động quân sự khi nguyên cớ về vụ sử dụng chất độc hoá học còn mù mờ bởi một khi chuyện sáng tỏ hai năm rõ mười và không phải do phía quân đội Chính phủ Syria gây ra thì ông Trump không còn cớ và dịp để hành động quân sự nhằm vào Chính phủ Syria và cá nhân Tổng thống Syria Bashar al-Assad, mà lại còn buộc phải hành động nhằm vào thủ phạm là ai đó khác trong số đồng minh của Mỹ hoặc Mỹ không hề đối phó xưa nay.

Cái mà ông Trump cần là tác động chính trị của vụ không kích chứ không phải trước hết hiệu quả quân sự của nó. Việc phía Mỹ thông báo trước cho Nga về hành động quân sự nói trên hàm ý Mỹ không bất chấp Nga và hoạt động quân sự của Mỹ ở Syria cũng chỉ nhất thời và có mức độ. Dù vậy, cục diện chiến sự ở Syria cũng đã thay đổi rất đáng kể với vụ tấn công này.