"Giới chức Philippines- bằng việc đệ đơn ra Tòa án quốc tế của Liên Hợp Quốc về Luật Biển nhằm giải quyết những tranh chấp với Trung Quốc đối với các đảo trên biển Đông, đang cố gắng hợp pháp hóa những hành động của họ trong việc chiếm đóng lãnh thổ Trung Quốc. Trung Quốc sẽ không bao giờ đồng ý giải quyết những tranh chấp ở biển Đông thông qua trọng tài quốc tế" - tuyên bố đăng tải trên trang web của Bộ Ngoại giao Trung Quốc nêu rõ.

Trong khi đó, giới chức cấp cao Philippines cho biết họ rời khỏi Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 22 tại Brunei với quan điểm tốt đẹp về các bước giải quyết tranh chấp lãnh hải ở biển Đông. Bộ trưởng Ngoại giao Philippines Albert del Rosario nói rằng biển Đông là vấn đề chủ yếu tại hội nghị và việc đi đến một bộ quy tắc ứng xử có tính ràng buộc về mặt pháp lý về việc xử lý tranh chấp chủ quyền với Trung Quốc được nhắc đến nhiều lần.

Điều này trái ngược với hồi tháng 7 năm ngoái, khi lần đầu tiên ASEAN không ra được tuyên bố chung vì bất đồng trong cách thức đối phó tranh chấp biển Đông. Vào thời gian đó, Philippines vướng vào căng thẳng cao độ với Trung Quốc về chủ quyền bãi cạn Scarborough. Hồi tháng Giêng, Philippines đã đưa vụ tranh chấp lãnh hải ra trước Tòa Trọng tài quốc tế theo quy ước về Luật Biển của Liên Hợp Quốc.

Trung Quốc liên tục bày tỏ muốn đối phó với các vụ tranh chấp lãnh hải với từng nước, trong khi Philippines coi đó là vấn đề quốc tế. Cuối năm nay, Bắc Kinh sẽ chủ trì một cuộc họp các bộ trưởng ngoại giao cấp cao với các nước thành viên ASEAN.

Trong một diễn biến có liên quan, ngày 26.4, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam Lương Thanh Nghị cho biết Việt Nam quan tâm và theo dõi sát tiến trình vụ kiện của Philippines. Việt Nam có đầy đủ cơ sở pháp lý, lịch sử và thực tế quản lý để khẳng định chủ quyền, quyền chủ quyền và quyền tài phán đối với các vùng biển của mình được xác lập phù hợp với Công ước của Liên Hợp Quốc về Luật Biển năm 1982, các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên và các văn bản pháp lý của Việt Nam.

Việt Nam đề nghị các bên liên quan nghiêm túc thực hiện đầy đủ Tuyên bố về ứng xử của các bên ở biển Đông (DOC) ký năm 2002 giữa các quốc gia thành viên ASEAN và Trung Quốc, Tuyên bố chung của Hội nghị cấp cao ASEAN – Trung Quốc lần thứ 15 kỷ niệm 10 năm DOC và mong muốn các quốc gia thành viên ASEAN và Trung Quốc sớm tiến hành đàm phán chính thức xây dựng Bộ Quy tắc ứng xử ở biển Đông (COC).