Trong vài tuần qua, Trung Quốc thiết lập quan hệ với cựu đồng minh của Đài Loan là Gambia, cử một tướng cấp cao đến kiểm tra quân ở một tỉnh tuyến đầu và buộc chính phủ Kenya phải giao 45 công dân Đài Loan cho Bắc Kinh để xét xử về tội liên quan đến một đường dây chuyên lừa đảo qua điện thoại, mà nạn nhân là người sinh sống ở Hoa Lục. 

Đài Bắc gọi chuyện Kenya bị ép buộc phải giao công dân của họ cho Bắc Kinh là hành động hung bạo lẫn thô lỗ.

Đài Loan cũng cho biết, đường dây nóng nhằm xúc tiến liên lạc giữa quan chức cấp cao hai bên đã không được Trung Quốc trả lời hai lần vào những thời điểm quan trọng nhất.

Trung Quốc coi Đài Loan là một tỉnh và có thể dùng vũ lực để khuất phục nếu cần thiết. Trung Quốc muốn chính quyền mới của Đài Loan tuân thủ chính sách "một Trung Quốc".

Kể từ khi bà Thái Anh Văn của Đảng Dân tiến giành thắng lợi vang dội trong cuộc bầu cử hồi tháng Giêng, Bắc Kinh nhiều lần cảnh báo sẽ theo dõi sát sao những gì bà làm. Bà Thái Anh Văn sẽ nhậm chức vào ngày 20.5 tới.

Quan hệ giữa Trung Quốc và Đài Loan ấm dần lên từ năm 2008, dưới thời lãnh đạo của Mã Anh Cửu - người tiền nhiệm của bà Thái Anh Văn. Hai bên thường xuyên trao đổi đoàn cấp cao, ký kết một loạt thỏa thuận kinh tế mang tính bước ngoặt.

Chen Quinhao, một chuyên gia về Đài Loan tại Đại học Thanh Hoa ở Bắc Kinh viết trên tờ Nhân dân Nhật báo tuần này rằng, đường dây liên lạc giữa Trung Quốc và Đài Loan có nguy cơ bị cắt đứt nếu bà Thái Anh Văn không giải thích chính sách của mình với Bắc Kinh.

"Đây không còn là vấn đề 'mùa cao điểm' hay 'mùa thấp điểm' trong quan hệ giữa hai bờ eo biển Đài Loan. Khi nói đến cơ chế tham vấn có thẩm quyền giữa hai bên, tôi e là nó sẽ bị đóng cửa hoàn toàn" - bà Chen viết.

Trong khi đó, bà Thái Anh Văn, người nói muốn hòa bình với Trung Quốc và duy trì nguyên trạng, đã lên tiếng trên trang Facebook cá nhân hoặc qua đảng của mình.

"Bắc Kinh không có quyền đại diện cho chúng tôi về những vấn đề liên quan đến việc trục xuất người Đài Loan" - bà Thái viết trên Facebook hồi tuần trước về việc Kenya bị ép buộc trục xuất người Đài Loan về Trung Quốc. Thậm chí, ngay cả cố vấn an ninh của bà Thái cũng gọi động thái của Trung Quốc là "hoàn toàn vô ích" với mối quan hệ của cả hai bên.

Đài Loan cho biết, Trung Quốc không ít lần cố tình né tránh đàm phán. Quan chức Trung Quốc cao cấp nhất phụ trách vấn đề Đài Loan không có trong văn phòng khi Đài Loan liên hệ đến đường dây nóng về vụ Gambia. 

Phải mất ít nhất hai ngày cuộc điện thoại mới được kết nối vào tuần trước về vụ việc Kenya. "Đó là cái gì? Là sự bàng quan cố ý" - ông Liu Shyh-fang, quan chức cấp cao của đảng Dân tiến nói.

Về phần mình, Trung Quốc cáo buộc Đài Loan bất chấp nạn nhân Trung Quốc trong một vụ việc ở Malaysia liên quan đến nghi phạm Đài Loan sau khi họ được trả tự do về Đài Loan. Đài Loan nói không có đủ bằng chứng để bắt giữ các cá nhân.

Bắc Kinh muốn bà Thái Anh Văn nói rõ chính sách của Đài Loan trong quan hệ với Trung Quốc, nhưng bà Thái vẫn giữ im lặng.

Trong khi đó, ông Hứa Kỳ Lượng, Phó Chủ tịch Quân ủy Trung ương Trung Quốc tuần trước đã đến tỉnh Phúc Kiến - nằm đối diện Đài Loan - để thúc giục binh sĩ tăng cường nỗ lực hình thành các lực lượng vũ trang hùng mạnh.

Video: Bà Thái Anh văn đắc cử lãnh đạo Đài Loan