Chính phủ Nhật Bản công bố sơ đồ hiển thị vị trí của các giàn khoan, mà nước này nói rằng có thể khai thác nguồn dự trữ dầu khí dưới đáy biển ở nơi hai bên đang bất đồng về chủ quyền.

"Điều vô cùng tệ hại là Trung Quốc đơn phương khai thác nguồn tài nguyên này, trong khi vấn đề biên giới chưa được giải quyết" - Chánh văn phòng nội các Nhật Bản Yoshihide Suga phát biểu với báo giới. 12 trong số 16 giàn khoan đã được triển khai trong vòng 2 năm qua.

Trung Quốc ồ ạt đưa số giàn khoan bất chấp thỏa thuận tháng 6 năm 2008, trong đó hai nước nói sẽ cùng nhau phát triển khu vực này sau những tranh cãi về quyền khai thác dầu ở đây.

Tuyên bố của chính phủ Nhật Bản đưa ra chỉ 1 ngày sau khi Tokyo công bố Sách Trắng quốc phòng, chỉ trích hành vi cải tạo đảo của Trung Quốc ở Biển Đông là "nỗ lực cưỡng chế" để áp đặt yêu sách chủ quyền.

Ngày 22.7, Chánh văn phòng Nội các Suga nói, Nhật Bản đã nhiều lần phản đối hành động đơn phương của Trung Quốc, tuy nhiên, Trung Quốc luôn cự tuyệt nối lại đàm phán thực hiện thỏa thuận tháng 6.2008.

Tokyo từ lâu đã nghi ngờ Bắc Kinh vi phạm thỏa thuận chung, tự ý khai thác dầu ở vùng biển mà cả hai nước đều tuyên bố vùng đặc quyền kinh tế EEZ.

Nhật Bản cho rằng, đường trung tuyến giữa hai quốc gia cần được đánh dấu giới hạn EEZ của mỗi nước. Nhưng Trung Quốc khăng khăng, đường biên giới cần được dịch chuyển gần hơn về phía Nhật Bản, tính cả phần thềm lục địa và các thực thể khác trên biển. Trung Quốc cũng lấn lướt nói rằng, các giàn khoan nằm ở phía đường biên giới của mình.