Trong Sách Trắng quốc phòng vừa công bố tuần này, Nhật Bản kêu gọi Trung Quốc ngừng ngay việc xây dựng các giàn khoan dầu khí gần vùng biển tranh chấp ở Hoa Đông, và bày tỏ lo ngại rằng các giàn khoan này có thể khai thác nguồn tài nguyên ở vùng biển Nhật Bản.

Trong một tuyên bố đưa ra cuối ngày 22.7, Bộ Ngoại giao Trung Quốc lớn tiếng cho biết có đầy đủ quyền hạn để khai thác tài nguyên dầu khí ở vùng biển không tranh chấp thuộc thẩm quyền của mình.

"Những gì Nhật Bản là đã khiêu khích đối đầu giữa hai nước, không mang tính xây dựng đối với việc kiểm soát tình hình trên biển Hoa Đông, cũng như đối với việc cải thiện quan hệ song phương" - tuyên bố viết.

Năm 2012, Nhật Bản quốc hữu hóa đảo không người ở khu vực tranh chấp đã khiến Trung Quốc nổi giận. Kể từ đó, Bắc Kinh giảm bớt hoạt động tuân thủ hiệp ước đã ký với Nhật Bản về việc khai thác dầu khí ở vùng biển tranh chấp.

Tokyo lo ngại, các giàn khoan sẽ khai thác dầu khí ở vùng chồng lấn, đồng thời có thể được sử dụng để làm trạm radar hoặc căn cứ cho máy bay không người lái hoặc các loại máy bay khác, dùng để giám sát hoạt động trên biển và trên không, gần quần đảo tranh chấp Điếu Ngư/Senkaku.