Hôm 9.7, lên tiếng trước một hội nghị bàn tròn của các chuyên gia về vấn đề an ninh trên biển tại thành phố Brussels, Bỉ, ông Del Rosario nói rằng, việc xác định chủ quyền của Trung Quốc trên hầu hết biển Đông có thể giới hạn quyền tự do di chuyển trên các hải lộ quan trọng cho thương mại toàn cầu.

Ông Del Rosario cũng nhắc lại rằng kế hoạch của Philippines cho một giải pháp hòa bình về vụ tranh chấp lãnh thổ với Trung Quốc tại biển Đông là đưa vấn đề này ra để tòa án  quốc tế làm trọng tài.

Ông Del Rosario cho rằng hành động đơn phương của Trung Quốc cũng có vẻ là một xác định chủ quyền lãnh hải với tuyên bố của Bắc Kinh về “đường chín đoạn”, bao gồm hầu hết vùng biển, kể cả các đặc khu kinh tế của nhiều nước Đông Nam Á.

Những đòi hỏi lãnh hải vô lý này được tùy tiện giải thích để điều tiết việc di chuyển của tàu bè trong vùng “đường chín đoạn” mà Trung Quốc ngang ngược tuyên bố chủ quyền, biến vùng lãnh hải quốc tế thành "cái hồ của một quốc gia".

Ông Del Rosario đã cảnh báo các cử tọa, trong đó có các thành viên của Quốc hội Châu Âu, các nhà ngoại giao, các giới chức Chính phủ Bỉ, Liên Hiệp Châu Âu và các tổ chức nghiên cứu Châu Âu.

Mỹ cảnh báo Trung Quốc không nên dùng vũ lực

Trong một diễn biến khác liên quan đến vấn đề tranh chấp chủ quyền biển đảo, hôm qua (11.7), Nhà Trắng ra thông cáo cho biết, khi gặp các quan chức Trung Quốc, nhân đối thoại chiến lược song phương tại Washington, Tổng thống Mỹ Barack Obama đã nhắc nhở Bắc Kinh nên giải quyết các tranh chấp chủ quyền biển đảo với các nước láng giềng một cách hòa bình, không nên đe dọa hoặc dùng sức mạnh.

Căng thẳng gia tăng trong quan hệ giữa Trung Quốc và Nhật Bản do tranh chấp chủ quyền đối với quần đảo Senkaku/Điếu Ngư. Chính quyền Tokyo tố cáo Bắc Kinh đưa nhiều tàu hải giám, ngư chính tới khu vực này nhằm khẳng định chủ quyền của mình tại đây.

Philippines và Việt Nam cũng lên án Trung Quốc đã có thái độ hung hăng, đe dọa trong các tranh chấp chủ quyền lãnh thổ ở biển Đông.

Sau cuộc đối thoại chiến lược Mỹ-Trung diễn ra trong 2 ngày, Ủy viên Quốc vụ viện phụ trách đối ngoại Trung Quốc - ông Dương Khiết Trì - tuyên bố với báo chí rằng Bắc Kinh "ủng hộ tự do hàng hải tại tất cả các vùng biển" và Trung Quốc "sẽ tiếp tục kiên định chính sách này".

Từ năm 2010, Mỹ tỏ ra quan tâm hơn đến biển Đông và khẳng định là có lợi ích quốc gia trong việc bảo đảm tự do hàng hải. Tuy nhiên, Washington cũng tuyên bố không đứng về bên nào trong các tranh chấp chủ quyền lãnh thổ tại biển Đông.

Đồng thời, Mỹ gia tăng hợp tác quân sự với hai đồng minh là Nhật Bản và Philippines.