Trao đổi với BBC ngày 8.3, cựu chuẩn tướng quân đội Pháp Jean-Vincent Brisset, chuyên gia nghiên cứu Trung Quốc và Châu Á trong một thời gian dài, nhận định rằng, các hoạt động cải tạo đảo của Trung Quốc ở Biển Đông gần đây cho thấy tham vọng của Bắc Kinh trong việc độc chiếm vùng biển này. Chiến lược chiếm hữu dần dần Biển Đông đang gây quan ngại nghiêm trọng không chỉ đối với các nước trong khu vực.

Ông Brisset nhấn mạnh, Luật Biển không thừa nhận những gì được xây dựng trên những thực thể không được coi là hòn đảo. Vì vậy, việc xây dựng trên những hòn đảo này cũng không làm tăng thêm cơ sở cho các đòi hỏi về chủ quyền, theo quy định quốc tế. Tuy nhiên, ông Brisset lưu ý, trên thực tế việc xây cất thêm đó cho phép Trung Quốc tăng khả năng quân sự, tăng quyền lợi kinh tế trong các vùng biển xung quanh.

"Về mặt quân sự, các "hòn đảo" chỉ có thể được coi như một cứ điểm nhỏ không mấy quan trọng. Lợi ích của nó chủ yếu là về kinh tế, đặc biệt cho ngư dân. Nhưng nếu diện tích vượt quá một ngưỡng nhất định, máy bay chiến đấu có thể hạ cánh được, có thể triển khai trên đó vũ khí hạng nặng, có cảng biển lớn đến mức tàu chiến có thể ghé vào lấy đồ tiếp tế... thì lại là chuyện khác. Nguy cơ lúc đó sẽ là từ sở hữu về kinh tế, rồi sẽ mở rộng dần sang sở hữu lãnh thổ và chủ quyền. Và hành động đó tạo căng thẳng với các nước trong khu vực" - ông Brisset nhận định.

Đánh giá về sự hiện diện gần đây của Mỹ trong khu vực, ông Brisset khẳng định, sự hiện diện đó không trái với luật pháp quốc tế trong tất cả các vùng biển của thế giới. "Người Mỹ muốn đảm bảo tự do hàng hải ở Biển Đông, nhưng Trung Quốc coi đó là một sự khiêu khích. Tuy nhiên, Mỹ đã vận dụng đúng luật pháp quốc tế. Trung Quốc có thể dám tấn công một tàu Việt Nam hay tàu Philippines, nhưng không bao giờ dám tấn công một tàu của Mỹ" - ông Brisset nói.

Theo ông Brisset, Việt Nam cũng như Philippines có ba cơ sở để đấu tranh với Trung Quốc. Về mặt quân sự, là dựa vào hợp tác vùng hay hợp tác với Mỹ. Thứ hai là cơ sở pháp lý, mà tới nay mới chỉ có duy nhất Philippines chọn. Và cuối cùng là truyền thông.


Video: Tàu Mỹ vào vùng 12 hải lý đảo nhân tạo Biển Đông