Ngày 13.7, lãnh đạo Đài Loan Thái Anh Văn cử tàu khu trục hải quân đi tuần tra ở vùng biển tranh chấp, nhằm chứng minh "quyết tâm" của chính quyền "bảo vệ lợi ích" của Đài Loan ở Biển Đông. 

Mệnh lệnh được đưa ra chỉ vài giờ sau phán quyết của Tòa trọng tài Công ước Luật Biển, trong đó khẳng định rằng những yêu sách của Trung Quốc - và do đó của cả Đài Loan - ở Biển Đông là không có cơ sở pháp lý. 

Cụ thể, Tòa phán quyết cấu trúc lớn nhất ở Biển Đông là Ba Bình - hiện do Đài Loan kiểm soát - là "đá" chứ không phải "đảo", do đó không được hưởng vùng đặc quyền kinh tế 200 hải lý. 

Cuộc tuần tra đã được lên kế hoạch bao gồm một điểm dừng tiếp tế ở Ba Bình - một phát ngôn viên lực lượng quân sự Đài Loan cho hay. 

Cùng ngày 13.7, Thứ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Lưu Chấn Dân hoan nghênh nỗ lực của Đài Loan "bảo vệ chủ quyền". 

"Tòa trọng tài đã gây tổn hại đến quyền lợi của tất cả người Trung Quốc. Trung Quốc và Đài Loan có lợi ích và trách nhiệm phải bảo vệ quyền hàng hải ở Biển Đông" - ông Lưu phát biểu tại cuộc họp báo ở Bắc Kinh, cáo buộc Tòa trọng tài xử thiên vị và thiếu hiểu biết. 

Đài Loan, dưới thời lãnh đạo Mã Anh Cửu, đã đệ trình Tòa hồ sơ yêu cầu công nhận vùng đặc quyền kinh tế cho Ba Bình, với lập luận rằng đảo này có khả năng duy trì sự sống. 

Trong một tuyên bố "đồng cảm" với phản ứng của Trung Quốc hôm 12.7, bà Thái Anh Văn nói rằng phán quyết của Tòa trọng tài không có hiệu lực ràng buộc với Đài Loan, và làm xói mòn quyền của chính quyền Đài Loan. 

Nhận định về động thái của Đài Loan, giáo sư luật Jerome Cohen, Đại học New York viết: "Bà Thái Anh Văn sẽ bị chỉ trích ở Đài Loan vì đi theo đường lối vô luật lệ của Trung Quốc, trong khi Bắc Kinh đã ngăn chặn Đài Bắc tham gia vụ kiện trọng tài".