Các chuyên gia phân tích cho hay động thái hủy bỏ chuyến đi ra đảo Scarborough vào giây phút cuối cùng của Manila cho thấy nước này nhận ra như vậy có thể tốt hơn để hướng tới giải pháp cuối cùng.

Một nhóm khoảng 20 người, gồm các ngư dân và phóng viên, dẫn đầu là cựu đại úy Nicanor Faeldon, dự định khởi hành tới Scarborough từ thị trấn ven biển phía bắc Masinloc. Vào phút cuối cùng tàu cá chuẩn bị khởi hành, Tổng thống Philippines Benigno Aquino đã gọi điện kêu gọi họ hoãn chuyến đi. Và họ "tán thành quyết định của chính phủ".

Đáp lại dự định của nhóm ngư dân Philippines, Bộ Ngoại giao Trung Quốc tuyên bố rằng sẽ duy trì tình trạng báo động cao tại Scarborough để ngăn chặn bất cứ hành động khiêu khích tiếp theo nào.

"Chúng tôi kêu gọi các cơ quan liên quan của Philippines không đưa ra bình luận thiếu trách nhiệm hay có những hành động cực đoan", phát ngôn viên Hồng Lỗi nói trong cuộc họp báo hôm qua 18.5.

Yang Baoyun, một giáo sư nghiên cứu về Đông Nam Á tại Đại học Bắc Kinh, cảnh báo "Bắc Kinh cần phải thận trọng trước những kế hoạch của Manila".

Quần đảo Scarborough là căn nguyên sự tranh chấp lãnh thổ giữa Philippines với Trung Quốc trong nhiều thế kỷ qua. Từ năm 1997, Philippines chính thức lên tiếng đòi chủ quyền vì cho rằng Scarborough nằm trong vùng đặc quyền kinh tế 200 hải lý theo Công ước Luật biển của Liên Hợp Quốc. Mới đây, Philippines tuyên bố sẽ đưa vấn đề này lên toàn án quốc tế.

Ngày 10.4, 12 tàu cá Trung Quốc quấy nhiễu một tàu chiến của Philippines và tiến gần vào đảo Scarborough. Từ đó, căng thẳng lại dấy lên.