"Đe dọa không phải là cách giải quyết tranh chấp"

Theo AP, phát biểu trong cuộc họp báo chung với Tổng thống nước chủ nhà Philippines Benigno Aquino III, Tổng thống Obama nói, thỏa thuận về hợp tác quốc phòng có thời hạn trong vòng 10 năm, được ký kết hôm 28.4 giữa Mỹ và Philippines sẽ giúp thúc đẩy hòa bình và ổn định khu vực. Tuy nhiên, Tổng thống Mỹ khẳng định, mục tiêu của Mỹ không nhằm đối phó và kiềm chế Trung Quốc, mà thậm chí còn hoan nghênh "sự trỗi dậy hòa bình" của Trung Quốc.

Trước khi đến Philippines, ông Obama cũng nói rõ với kênh truyền hình ABS-CBN của Philippines, tranh chấp chủ quyền nên được giải quyết thông qua đối thoại. 

"Tôi đã nói rất rõ và nhất quán, Mỹ và Trung Quốc cần hỗ trợ nỗ lực của các bên tranh chấp, nhằm kiểm soát và giải quyết các vấn đề lãnh hải và lãnh thổ một cách hòa bình, trong đó có tranh chấp trên Biển Đông, bằng con đường đối thoại chứ không phải bắt nạt" - ông Obama nói. 

Người đứng đầu Nhà Trắng tái khẳng định, Mỹ không đứng về bên nào trong tranh chấp, nhưng dùng vũ lực và đe dọa không phải là cách giải quyết bất đồng. Ông nói, ngay cả khi Mỹ có tranh chấp với các nước láng giềng, Mỹ cũng giải quyết thông qua đối thoại, chứ không "điều tàu chiến đi đe dọa".

Trung Quốc "chờ xem" kết quả

Trong khi đó, cũng tại cuộc họp báo thường kỳ ngày 28.4, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Tần Cương cho biết, Trung Quốc sẽ chờ đến khi ông Obama kết thúc chuyến công du 4 nước Châu Á để xem xét kết quả. "Liệu chuyến thăm này có nhằm kiềm chế Trung Quốc hay không, phụ thuộc vào những gì Mỹ nói và làm. Chúng tôi tin tưởng Trung - Mỹ có chung lợi ích ở Châu Á - Thái Bình Dương" - ông Tần Cương nói. 

Tân Hoa xã ngày 28.4 cũng chỉ trích thỏa thuận hợp tác quốc phòng Mỹ - Philippines rằng "điều đó có thể khuyến khích Philippines đối phó Trung Quốc, kích động căng thẳng trong khu vực và làm hỏng chính sách tái cân bằng của Mỹ".

Mối quan ngại về vai trò của quân đội Mỹ ở Philippines đã dẫn đến những cuộc đụng độ bên ngoài Đại sứ quán Mỹ tại Manila giữa cảnh sát và hơn 100 nhà hoạt động cánh tả. Họ nói rằng, thỏa thuận hợp tác quốc phòng mới đi ngược lại lợi ích dân chủ đạt được, khi các căn cứ quân sự lớn của Mỹ đóng cửa vào đầu những năm 90, chấm dứt gần một thế kỷ Mỹ hiện diện quân sự ở Philippines. 

Tổng thống Obama đã phải trấn an rằng, sự hợp tác giữa hai nước chỉ tăng khả năng đào tạo, huấn luyện và cùng phản ứng trước một loạt thách thức, kể cả các cuộc khủng hoảng nhân đạo và thiên tai.