Theo hãng tin AP, Thủ tướng Noda đưa ra phát biểu này nhân dịp hải quân Nhật Bản đánh dấu ngày kỷ niệm 60 năm bằng một màn tập trận lớn thể hiện sức mạnh hải quân, trong lúc Tokyo đang có tranh chấp lãnh thổ căng thẳng với Bắc Kinh xung quanh quần đảo Senkaku/Điếu Ngư.

Phát biểu từ khu trục hạm JS Kurama, Thủ tướng Noda nói nước ông đang đối mặt những thách thức an ninh "nghiêm trọng", mặc dù ông không nhắc tới tranh chấp chủ quyền nhóm đảo trên biển Hoa Đông với Trung Quốc.

Khoảng 40 tàu bao gồm các khu trục hạm tối tân và các thủy phi cơ có khả năng tấn công vào những vùng bờ biển có địa hình phức tạp và tàu ngầm thế hệ mới dùng năng lượng quy ước tham gia vào cuộc duyệt hạm năm 2012 – một hình thức tương tự như duyệt binh dành cho hải quân. Khoảng 30 phi cơ hải quân- đa phần là trực thăng- cũng tham gia vào buổi duyệt hạm hôm 14.10.

Ngoài ra, còn có chiến hạm đến từ Mỹ, Singapore, Australia và các đại biểu đến từ 20 quốc gia- trong đó có Trung Quốc- cũng tham gia vào sự kiện được tổ chức ở vùng biển phía nam Tokyo. Cuộc duyệt hạm được tổ chức ba năm một lần, nhưng năm nay được mở rộng ở quy mô lớn để kỷ niệm 60 năm ngày thành lập hải quân Nhật Bản.

Hải quân Nhật Bản- vốn có tên gọi chính thức là Lực lượng Phòng vệ trên biển, nằm trong số những đội quân được trang bị và được huấn luyện tốt nhất trên thế giới. Theo hiệp ước phòng vệ thời hậu chiến với Mỹ, Nhật Bản cho nước này đóng hạm đội 7 trên lãnh thổ của mình, trong đó có hàng không mẫu hạm USS George Washington.

Tuy nhiên, Tokyo đã đề cao cảnh giác trong những năm gầy đây trước sự trỗi dậy của lực lượng hải quân  nước láng giềng Trung Quốc. Các quan ngại về sự quả quyết ngày càng tăng trong chính sách đối ngoại của Bắc Kinh đã làm phát sinh các lời kêu gọi Tokyo tăng cường sức mạnh quân sự.

Hải quân Nhật Bản đang củng cố hạm đội của họ bằng cách mua thêm các tàu đổ bộ lưỡng cư và cũng đang tính đến khả năng mua các phi cơ không người lái để tăng cường khả năng thám sát ngoài khơi.

Trong khi đó, tại cuộc họp báo thường kỳ ngày 15.10, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Hồng Lỗi tuyên bố nỗ lực của Nhật Bản nhằm tìm kiếm sự ủng hộ của các nước trong tranh chấp chủ quyền quần đảo Điếu Ngư/Senkaku là hoàn toàn vô ích.

Ông Hồng Lỗi nhấn mạnh, quần đảo Điếu Ngư và các đảo phụ cận là một phần lãnh thổ không thể tách rời của Trung Quốc từ xa xưa và Nhật Bản cũng không thể phủ nhận sự thật lịch sử là nước này đã chiếm hữu trái phép lãnh thổ của Trung Quốc.

Người phát ngôn cũng cho rằng phía Mỹ đã tuyên bố có thái độ không thiên vị trong tranh chấp lãnh thổ Trung - Nhật và ông này hy vọng rằng "Mỹ sẽ giữ lời".