Theo tuyên bố ngày 11.4 của Bộ Ngoại giao Philippines, tàu chiến Philippines mang tên Gregorio Del Pilar -  khi đi tuần tra - đã phát hiện 8 tàu cá Trung Quốc neo đậu tại bãi đá ngầm Scabourough hôm 8.4. Hải quân Philippines đã tìm thấy một lượng lớn cá và san hô bị đánh bắt bất hợp pháp và tìm cách bắt giữ các ngư dân trên. Nhưng hai tàu hải giám Trung Quốc đã tới vùng biển này hôm 10.4, đậu giữa tàu chiến Philippines và tàu cá Trung Quốc, ngăn cản hải quân Philippines bắt giữ ngư dân.

Philippines khẳng định họ sẽ “xác nhận chủ quyền” trong khu vực. Ngoại trưởng Philippines Albert Del Rosario đã triệu tập Đại sứ Trung Quốc tại Manila Mã Khắc Kính để phản đối vụ việc. Sau cuộc gặp, ông Rosario cho biết, cả hai nước cam kết tìm kiếm “giải pháp ngoại giao”, song đàm phán “đang bế tắc”. Còn phía Trung Quốc cũng khẳng định quyền chủ quyền trong khu vực và yêu cầu tàu Philippines rời khỏi vùng biển trên.

Philippines thường cáo buộc Trung Quốc vi phạm lãnh thổ, nhưng gần đây các cáo buộc này ít đi. Song vụ việc mới nhất kể trên sẽ làm gia tăng căng thẳng trở lại giữa hai nước, nhất là ngay trước thời điểm Philippines đang chuẩn bị cho các cuộc tập trận chung với Mỹ từ 16 đến 27.4 ở gần vùng biển tranh chấp.

Ngoài ra, trong báo cáo hằng năm 2011 - 2012 vừa công bố, Bộ Quốc phòng Ấn Độ lưu ý rằng Trung Quốc đã nâng cấp lực lượng quân sự nhằm chống Ấn Độ thông qua việc hiện đại hóa nhanh chóng lực lượng.

Báo cáo nêu rõ: Ấn Độ “hiểu rõ và cảnh giác” về sự tăng cường quân sự của Trung Quốc tại các khu vực láng giềng. Dấu chân của Trung Quốc tại láng giềng của Ấn Độ đang tăng mạnh nhờ chính sách ngoại giao tiên phong thông qua những can dự về kinh tế, quân sự và chính trị. Trung Quốc đã đầu tư nhiều để phát triển cơ sở hạ tầng dọc biên giới giáp Ấn Độ. Với ngân sách quốc phòng hơn 106 tỉ USD - gần gấp 3 lần Ấn Độ - Trung Quốc đã xây dựng một mạng lưới đường sắt và hơn 58.000km đường bộ tại khu vực tự trị Tây Tạng cùng với những hầm ngầm chứa tên lửa hạt nhân. Năm sân bay tại Tây Tạng đã đi vào hoạt động.

Báo cáo viết tiếp: “Để đối phó với các hoạt động quân sự tăng cường của Trung Quốc, Ấn Độ cũng bắt đầu xây dựng tiềm năng quân sự của mình”. Tuy nhiên, Ấn Độ “muốn quan hệ thân thiện với Trung Quốc và để thực hiện mục tiêu này cần có một chính sách can dự tích cực và duy trì hoà bình, yên tĩnh dọc biên giới”.