Nên ứng xử như thành viên có trách nhiệm

Theo tờ The Hindu của Ấn Độ ngày 6.12, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc tuyên bố “phản đối bất cứ hoạt động khai thác dầu khí đơn phương” tại biển Đông, nhằm đáp trả việc Tư lệnh Hải quân Ấn Độ Devendra Kumar Joshi cho biết “sẵn sàng đưa hải quân đến vùng biển này” để bảo vệ lợi ích quốc gia. Thời gian qua, báo chí Trung Quốc đã tranh cãi về vai trò của Ấn Độ trong kế hoạch Mỹ “chuyển trọng tâm” sang Châu Á và tăng cường sự hiện diện tại khu vực, vào thời điểm tranh chấp lãnh hải đang nổi lên giữa Trung Quốc và nhiều quốc gia láng giềng. “Mối quan hệ chặt chẽ về lịch sử và tôn giáo giữa Ấn Độ và các nước Đông Nam Á đang giúp Ấn Độ có ưu thế trong việc mở rộng vai trò của nước này ở khu vực” - ông Zhuang Guotu - Chủ nhiệm Trung tâm Nghiên cứu Đông Nam Á tại Đại học Hạ Môn - nói với Hoàn Cầu Thời báo.

Trong khi đó, Bộ Ngoại giao Philippines bày tỏ hy vọng Trung Quốc sẽ lắng nghe “tiếng nói từ cộng đồng quốc tế”, sau khi Philippines đề nghị Trung Quốc làm rõ kế hoạch khám xét và trục xuất tàu thuyền quốc tế đi vào vùng lãnh hải mà nước này tự tuyên bố chủ quyền trên biển Đông từ 1.1 tới. Theo người phát ngôn Raul Hernandez, “Philippines là thành viên có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế và Trung Quốc cũng được kỳ vọng là “thành viên có trách nhiệm”. Vì vậy, Bộ Ngoại giao Philippines kỳ vọng Trung Quốc sẽ sớm làm rõ vấn đề trên “không chỉ với Philippines mà còn với cộng đồng các nước”. Ông Hernandez cho biết, kể từ tháng 4, Bộ Ngoại giao Philippines đã có tổng cộng 36 cuộc bàn bạc cũng như tham vấn chính thức với phía Trung Quốc nhằm giải quyết tranh chấp trên biển Đông.

Chỉ là “sáng kiến cấp tỉnh”?

Trước phản ứng của cộng đồng quốc tế, ông Ngô Sĩ Tồn - lãnh đạo Sở Ngoại Vụ tỉnh Hải Nam, kiêm Viện trưởng Viện Nghiên cứu Nam Hải, một cơ quan tham vấn cho chính quyền Trung Quốc về biển Đông – thừa nhận: Các quy định mới về chặn xét và trục xuất tàu ngoại quốc - được thông qua vào hạ tuần tháng 11.2012 - chỉ là một sáng kiến cấp tỉnh. “Đó không phải là sáng kiến của Trung Quốc. Chính các cơ quan thực thi pháp luật ở địa phương đã khởi xướng điều này” - quan chức này cho biết khi trả lời phỏng vấn của Reuters qua điện thoại.

Quan chức này cũng lặp lại lời của Trung Quốc rằng “Trung Quốc đã cam kết tàu thuyền ngoại quốc luôn được hưởng quyền tự do lưu thông tại vùng biển Đông, không hề bị ảnh hưởng của các quy định mới đó, cũng như không bị tác động của các tranh chấp chủ quyền”. Theo một số nhà phân tích, sau hàng loạt những lời thúc giục Trung Quốc làm rõ quy định khám soát tàu thuyền nước ngoài, những tuyên bố đầy tính trấn an nói trên của Trung Quốc có thể là dấu hiệu cho thấy chính quyền Trung Quốc có phần lùi bước sau khi đã tung ra một quả bóng thăm dò.