Nhật báo Philippine Daily Inquirer ngày 7.1 trích phát biểu của Ngoại trưởng Philippines Albert del Rosario: “Chúng tôi thận trọng trước tuyên bố của TQ về việc phát triển chung”. Ông Albert del Rosario nhấn mạnh: “Các thoả thuận thương mại nào về thăm dò dầu khí nên để cho lĩnh vực tư nhân có liên quan thực hiện. Bất kỳ thoả thuận thăm dò nào ở biển Đông cũng phải tuân thủ luật pháp quốc gia”.

Sở dĩ có phản ứng này là bởi trong cuộc trả lời phỏng vấn trước đó với Inquirer, Đại sứ Mã Khắc Thanh nêu đề nghị, TQ sẵn sàng tham gia cùng với Philippines thăm dò dầu khí và các tài nguyên khoáng sản khác ở biển Đông. Bà Mã nói: “Đó là cách thức rất hợp lệ”, khi tranh chấp biên giới hàng hải giữa các bên có thể chưa được giải quyết “trong ngắn hạn”.

Bà Mã còn nêu đề nghị, hai bên nên cho phép tổ chức thăm dò dầu khí - Tập đoàn Dầu khí quốc gia TQ (CNOOC) và Diễn đàn năng lượng của phía Philippines, để xác định và tối đa hóa tiềm năng dầu khí ở bãi Cỏ Rong - Recto Bank (thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam) ngoài khơi tỉnh Palawan. Về quan điểm này, Thứ trưởng Ngoại giao TQ Trương Chí Quân cũng đã nói: “Phát triển chung có thể là cách tiếp cận thực tế” để giải quyết tranh chấp hàng hải.

Đáng nói là, TQ đưa ra “giải pháp hoà bình” cho tranh chấp hàng hải bằng việc hợp tác chung nói trên, giữa lúc Philippines, các nước láng giềng của TQ cũng như dư luận quốc tế rộng khắp phản đối việc TQ vi phạm luật pháp quốc tế như tuần tra, tập trận và xây dựng tại các khu vực tranh chấp trên biển. Và đặc biệt, Tập đoàn Dầu khí quốc gia CNOOC của TQ đã khởi sự các hoạt động thăm dò dầu khí nước sâu tại một số khu vực ở biển Đông.