Tờ Philippine Daily Inquirer ngày 4.10 cho biết, tại cuộc họp cấp cao giữa các quan chức Mỹ và Philippines ở Washington trong thời gian gần đây, Ngoại trưởng Philippines Albert del Rosario nói rằng Biển Đông là "lợi ích cốt lõi quốc gia của Philippines" và nước này sẽ theo đuổi các tuyên bố chủ quyền trong khuôn khổ ngoại giao, hợp tác và luật pháp quốc tế.

Theo tờ báo trên, mặc dù coi Trung Quốc là một trong những đối tác thương mại lớn nhất, Philippines vẫn kiên quyết về chủ quyền của mình tại Biển Đông (tức Biển Tây Philippines theo cách gọi của Manila), đặc biệt là bãi cạn Scarborough.

Tờ báo dẫn lời Ngoại trưởng Del Rosario rằng Philippines và Trung Quốc đang trải qua "thời điểm khó khăn" trong quan hệ. Tuy nhiên, Ngoại trưởng cho hay trong khi Philippines thúc đẩy giải pháp hòa bình để giải quyết tranh chấp, nước này sẽ đồng thời xây dựng một "thế trận quốc phòng đáng tin cậy" nhằm bảo vệ lợi ích lãnh thổ trong vùng biển tranh chấp.

Trong một diễn biến khác, hôm qua (4.10), Philippines đã đưa ra đề xuất các nước ASEAN nên thiết lập một hệ thống chia sẻ thông tin khu vực nhằm kiểm soát tốt hơn tranh chấp lãnh thổ, cướp biển, buôn lậu và suy thoái nhanh chóng của các nguồn tài nguyên biển. Đề xuất trên được đưa ra tại Hội nghị Hàng hải ASEAN thường niên vừa diễn ra tại thủ đô Manila. Indonesia cũng đưa ra đề xuất tương tự.

Phía Philippines cho rằng việc tăng cường chia sẻ thông tin trong khu vực sẽ giúp mỗi nước ứng phó tốt hơn với các mối đe dọa xuyên biên giới mà nếu như để riêng rẽ, từng nước sẽ gặp nhiều khó khăn hơn. "Những mối quan tâm về an ninh hàng hải ngày càng vượt khỏi biên giới quốc gia và phát triển đa chiều. Do đó một quốc gia đơn lẻ sẽ không thể giải quyết được những thách thức này" - đề xuất của Philippines cho biết.

Các nước đưa ra đề xuất nói trên rất thận trọng khi chỉ ra rằng mục đích của việc thiết lập hệ thống chia sẻ thông tin không nhằm vào Trung Quốc. "Diễn đàn này là nền tảng của hợp tác khu vực" - Thứ trưởng Philippines Linda Basilio nói và cho biết vấn đề tranh chấp trên Biển Đông không nằm trong chương trình nghị sự.