Đô đốc Tuason cho biết, đơn hàng gồm một tàu dài 82 mét và bốn tàu tuần tra 24 mét sẽ được giao vào năm 2014, nhằm bổ sung cho đội tàu bảo vệ bờ biển hiện mới có 9 chiếc. Theo phát ngôn viên lực lượng bờ biển Philippines Armand Balilo, con tàu lớn hơn có thể “được điều động ra khơi tuần tra ngay cả trong thời tiết xấu”. Đây cũng là loại tàu tuần tra lớn đầu tiên thuộc dạng này được mua cho lực lượng bảo vệ bờ biển.

Trước đó một ngày, Đài Tiếng nói Hoa Kỳ (VOA) đưa tin, Bộ Ngoại giao Philippines tuyên bố “đặc biệt quan ngại” về những tin tức cho biết là bắt đầu vào năm tới, cảnh sát Hải Nam sẽ có quyền lên tàu, lục soát và có thể tịch thu những tàu thuyền của nước ngoài mà họ xem như là xâm nhập bất hợp pháp vùng biển Trung Quốc tự tuyên bố chủ quyền. Bộ Ngoại giao Philippines yêu cầu Trung Quốc làm rõ kế hoạch này.

Tuyên bố của Philippines nêu rõ, kế hoạch trên sẽ là “mối đe dọa trực tiếp đối với toàn thể cộng đồng quốc tế” và vi phạm Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển dựa trên bối cảnh Trung Quốc đã tự tuyên bố chủ quyền với hầu hết biển Đông. Nghị sĩ Philippines Walden Bello gọi đây là một “sự vi phạm trắng trợn luật quốc tế”. “Về cơ bản, đây là một bước leo thang nữa rất nguy hiểm về việc tuyên bố chủ quyền bất hợp pháp của Chính phủ Trung Quốc” - ông nói.

Trước đó một ngày, Tổng Thư ký ASEAN Surin Pitsuwan cho rằng, động thái trên của Trung Quốc sẽ làm nổ ra “đụng độ hải quân và tổn thương đến nền kinh tế khu vực”. Nhà ngoại giao hàng đầu ASEAN đánh giá, kế hoạch của Trung Quốc là “bước rẽ ngoặt hết sức nghiêm trọng của các sự kiện”.

“Nó chắc chắn đã làm tăng mức độ quan ngại và sự lo lắng đối với tất cả các bên liên quan, đặc biệt là những bên cần được tiếp cận, cần lối đi và sự tự do để đi qua vùng biển này” – Tổng Thư ký ASEAN nhận định.

Trong một tuyên bố mạnh mẽ bất ngờ, ông Surin còn nói rằng kế hoạch của Trung Quốc sẽ làm nảy sinh những vấn đề lớn ảnh hưởng đến lòng tin ở Đông Á- động cơ chính của sự tăng trưởng kinh tế toàn cầu.