Hàng chục nghìn người Singapore dự lễ diễu hành ngoài trời, nhắc lại lời cam kết quốc gia và hát quốc ca Singapore. Lực lượng phòng không Singapore cũng tham dự và có màn biểu diễn tại lễ kỷ niệm. Năm 1965, Singapore độc lập khỏi Malaysia và đã tự biến đổi mình để trở thành một trong những quốc gia giàu có nhất thế giới. Lễ kỷ niệm năm nay dành một phần tưởng niệm đặc biệt cho cố Thủ tướng Lý Quang Diệu, người đưa Singapore tới độc lập, dẫn dắt đất nước tới thành công, vừa qua đời tháng Ba vừa qua. Lúc 9h sáng, truyền hình và radio đã phát lại bản ghi âm ông đọc Tuyên bố Độc lập 50 năm trước.

Singapore là trung tâm tài chính lớn thứ tư của thế giới, có một trong những cảng container tấp nập nhất thế giới và là quốc gia Châu Á duy nhất có mức độ đánh giá tín nhiệm AAA từ các công ty như Standard & Poor's, Moody's và Fitch Ratings. Singapore có số triệu phú theo đầu người lớn nhất ở Châu Á, là một trong những thành phố đáng sống nhất trên thế giới, xanh nhất ở Châu Á dù có khoảng 5,5 triệu người sống trên diện tích chỉ chừng 750km vuông. Singapore là nước duy nhất kết hợp các tiêu chuẩn xây dựng xanh vào luật.

Sau khi ông Lý Quang Diệu qua đời, Singapore chắc chắn sẽ chứng kiến những thay đổi về kinh tế và chính trị trong 50 năm tới. Các nhà phân tích đang đặt câu hỏi, liệu sự thay đổi này sẽ diễn ra thế nào.

Thách thức kinh tế

Về kinh tế, CNN dẫn lời Daniel Martin, kinh tế gia Châu Á cao cấp của công ty Capital Economics có trụ sở tại Singapore, nói rằng sự thay đổi đang diễn ra. "GDP năm ngoái là 2,9%. GDP trung bình 50 năm qua là 7,5%. Trên thực tế, đất nước phát triển với GDP trung bình hơn 5% trong thập kỷ qua. Vì vậy đây là sự suy giảm lớn. Dân số Singapore đã tăng nhanh nhờ nhập cư và nhiều người nhập cư có kỹ năng cao. Trong tương lai, Singapore sẽ không được xem là nền kinh tế 'Con hổ' mạnh mẽ nữa. Nước này sẽ tăng trưởng với nhịp độ của thế giới từ khaongr 2,5 đến 3% và thách thức là người dân sẽ không thấy mức sống tăng với tốc độ nhanh chóng như trước".

Thay đổi chính trị

Đảng Hành động Nhân dân (PAP) áp đảo nền chính trị Singapore. PAP đã thắng tất cả các cuộc bầu cử kể từ khi nắm quyền năm 1959, 6 năm trước khi nước cộng hòa được thành lập. Tuy nhiên một số người xem sự ổn định này là sự trì trệ. Rahul Sagar, giáo sư danh dự tại đại học Yale-NUS của Singapore và Trường Chính sách Công Lý Quang Diệu, tác giả cuốn "Tư tưởng lớn của Lý Quang Diệu", nói rằng, trái ngược với nhận thức của phương Tây, sự thay đổi chính trị là một hằng số ở Singapore. "Singapre thường xuyên thay đổi các chính sách của mình trong khi đất nước đổi mới và thích nghi với một thế giới đang thay đổi" - ông nói với CNN. "Sự lãnh đạo chính trị ở Singapore thường xuyên được làm mới và đó là một hệ thống quản lý tài hăng và hiệu quả cao. Các lực lượng này đã tạo ra những thay đổi đã khiến Singapore rất khác với thời kỳ những năm 1970. Giờ đây Singapore là một nơi tự do hơn, được làm nhiều thứ hơn và có tính quốc tế hơn. Lý Quang Diệu đã tạo ra những thay đổi như vậy - 'hãy làm những gì hiệu quả' là phương châm của ông".

Nhìn về phía trước, Sagar tin rằng Singapore đang trong một "cuộc cách mạng lặng lẽ". "Trong nửa thế kỷ qua, đất nước đã chịu trách nhiệm và cư xử có trách nhiệm, đưa Singapore từ thế giới thứ ba sang thế giới thứ nhất. Giờ đây cán cân quyền lực chắc chắn bắt đầu thay đổi dù chậm chạp. Giới lãnh đạo Singapore tiếp tục là những người có tài năng và và nhiệt huyết, nhưng tay của họ bị trói chặt hơn bởi mong muốn của người dân thường Singapore. Việc tiến về phía trước phụ thuộc nhiều vào sự sẵn sàng của người Singapore để hành xử trách nhiệm. Nếu người lãnh đạo không giữ được sự tín nhiệm của người dân, Lý Quang Diệu sẽ không ở đó để cứu họ khỏi chính mình".

Vai trò của truyền thông xã hội

Sự sẵn sàng của người Singapore để "hành xử với chính mình" như ông Sagar nói có thể xem xét trong bối cảnh tự do báo chí. Năm 2015, Chỉ số Tự do Báo chí Thế giới - do Tổ chức Nhà báo Không Biên giới có trụ sở tại Paris tập hợp xếp Singapore thứ 153 trong số 180 nước trên toàn thế giới, ngay sau Nga và trước Libya. Chỉ số này trượt 3 bậc  từ năm 2014. Dòng truyền thông chính thống chịu sự kiểm soát chặt chẽ, nhưng sự gia tăng tất yếu của truyền thông xã hội có nghĩa là người Singapore ngày càng có thể nói lên ý kiến của mình. Daniel Martin cho biết, người dân Singapore rất tích cực trên các phương tiện truyền thông xã hội. Ông nhắc tới sự phản đối kịch liệt của truyền thông xã hội về kế hoạch của chính phủ tăng di cư để thúc đẩy tăng trưởng như một ví dụ về tiếng nói công dân làm thay đổi chính sách chính trị. "Trong 50 năm tới, chính phủ sẽ không thể đem lại sự tăng trưởng mức sống được đảm bảo và điều đó diễn ra trong lúc chính phủ không còn kiểm soát báo chí chặt chẽ như hiện nay nữa" - ông nói.

Cách tiếp cận thực tế

Còn chuyên gia Sagar cho rằng, thách thức lớn nhất mà lãnh đạo Singapore phải đối mặt là liệu có tiếp tục cách tiếp cận thực tế để quản trị hay không. "Liệu các chính sách có tiếp tục được đánh giá trên tính hiệu quả, sự đóng góp vào tăng trưởng và phát triển, hay sẽ được đánh giá trên cơ sở cảm xúc nhiều hơn?" ông đặt câu hỏi. "Một lớp các nhà phê mình mới quyết đoán đã xuất hiện, dựa trên Facebook để phổ biến sự chỉ trích của họ về các chủ đề như nhập cư, bất bình đăng, sắc tộc. Một số chỉ trích trong đó đã được lý giải cẩn thận và đã tạo ra những thay đổi hoặc phản hồi từ các nhà hoạch định chính sách. Song một số tiếng nói lớn nhất thuộc về những cái đầu nóng và nếu những tiếng nói này xoay chuyển dư luận như đã làm trong vấn đề nhập cư, thì một Singapore ngày càng tự do và dân chủ, đáng buồn là sẽ trở nên ít có khả năng theo đuổi các chính sách khôn ngoan và thận trọng hơn".

Cầu nối Đông Tây

Ngoài ra, ngay cả khi là một quốc gia phát triển, Singapore vẫn đưa ra những lợi thế cạnh tranh cho kinh doanh mà ít nước khác trong khu vực có được, kể cả thuế tập đoàn thấp, cơ sở hạ tầng tốt và sự minh bạch tuyệt vời. Daniel Martin tin rằng, tầm quan trọng của Singapore như một cầu nối giữa các nước, các nền văn hóa Đông Tây sẽ chỉ có tăng lên trong tương lai. "Singapore ở vị trí giá trị là cầu nối giữa phương Tây và Trung Quốc. Đây là nơi tuyệt vời để đặt trụ sở và có mối quan hệ tốt với Trung Quốc".