*Ông nhận định như thế nào về vụ khủng bố đầu tiên của IS nhằm vào Indonesia ngày 14.1 vừa qua?
Việc IS tấn công Indonesia đã được cảnh báo trước, bản thân lãnh đạo các nước Đông Nam Á cũng ý thức rõ nguy cơ của IS với an ninh quốc gia. Tuy nhiên thời điểm chúng tiến hành tấn công là bất ngờ khi năm mới 2016 vừa bắt đầu và cũng là lúc ASEAN mới hình thành cộng đồng. Bên cạnh đó quy mô tấn công cũng khá lớn. Không ai ngờ chúng có thể tấn công ở 7 điểm ngay giữa đám đông một cách rất táo tợn. Từ đó đặt ra thách thức an ninh lớn với ASEAN về việc làm sao để xử ký nguy cơ từ IS.
Ở cấp độ quốc gia, cần làm thế nào để ngăn chặn một cuộc tấn công do IS tổ chức với mức độ nguy hiểm chưa từng có, ngay tại các địa điểm đông người với mục đích cố ý gây sát thương ở mức cao nhất. Ở cấp độ liên quốc gia, khi Cộng đồng ASEAN hình thành rồi, làm thế nào để phối hợp, ngăn chặn hiệu quả các vụ tấn công khủng bố là những vấn đề Cộng đồng An ninh - Chính trị ASEAN phải giải quyết. Trước hết trong năm Chủ tịch của Lào và tới đây là hội nghị cấp cao của Lào, các bên cần phải bàn bạc và sắp tới trong tuyên bố của ASEAN chắc chắn sẽ có những điều chỉnh liên quan đến vấn đề này.
*Theo ông, các cuộc tấn công khủng bố ở Indonesia đặt ra nguy cơ như thế nào với khu vực Đông Nam Á? 
Các cuộc tấn công tại Indonesia báo hiệu những nguy cơ cụ thể đặt ra với khu vực Đông Nam Á. Trong đó có thể liệt kê bốn nguy cơ cụ thể như sau: Các tổ chức trong khu vực được IS hỗ trợ huấn luyện, đào tạo, truyền bá tư tưởng cực đoan và có sự ủng hộ chính trị lẫn nhau, tập trung chủ yếu ở ba nước: Philippines, Indonesia và Malaysia.
Các công dân ASEAN chủ yếu là hồi giáo dòng Sunni, di cư sang các nước khác sang Pakistan qua Thổ Nhĩ Kỳ vào Trung Đông, bị tẩy não ở đó rồi trở về nước.
IS lập các trại huấn luyện, đưa vào những kẻ có thể chế tạo bom mìn hoặc đào tạo rồi đưa về Đông Nam Á làm nòng cốt huấn luyện.
Người Duy Ngô Nhĩ Hồi giáo di cư từ Trung Quốc sang, muốn dùng Đông Nam Á làm địa bàn để đi sang các nước khác, nhưng không đi được và bị bắt bớ nên sinh ra hành vi phản kháng hoặc trả thù. 

Tất cả những điều nêu trên là những thách thức đa dạng và ngày càng trực tiếp với Đông Nam Á nhưng chúng ta có thể kiểm soát được, bởi việc kiểm soát người di cư của các nước khá tốt, và Đông Nam Á hiện nay ưu tiên cho phát triển, có thể chế mạnh, quân đội mạnh và quan hệ với nước lớn tốt. Bản thân các nước có lợi ích trong khu vực này cũng mong chúng ta có hòa bình, ổn định.

*Các cuộc tấn công khủng bố ở Indonesia có đặt ra mối nguy hại trực tiếp nào từ IS với Việt Nam không, thưa ông?

Ở Việt Nam cũng có một số tổ chức hoạt động chống phá Đảng, Nhà nước, có thể coi là khủng bố nhưng không phải Hồi giáo, do đó khả năng IS đặt ra thách thức với Việt Nam là rất thấp. Có thể lý giải điều này bởi các hoạt động của chúng ta năm vừa qua rất tốt. Cộng đồng người Hồi giáo của Việt Nam có nhưng nhỏ và sống hài hòa với các dân tộc khác, một phần nhờ chính sách đoàn kết, đại đoàn kết dân tộc của Đảng và Nhà nước ta. Ngoài ra, các chủ tương, chính sách, và năng lực của các cơ quan thực thi chính sách của ta rất tốt.

Mặc dù vậy, chúng ta cũng cần lưu ý nguy cơ người Duy Ngô Nhĩ từ Trung Quốc có thể tràn vào nếu Trung Quốc tiếp tục trấn áp họ. Nếu chúng ta xử lý không khéo có thể xảy ra trường hợp tương tự vụ đánh bom ở ngôi đền Erawan tại thủ đô Bangkok của Thái Lan ngày 17.8.2015. Ngoài ra, chúng ta phải kiểm soát tốt người Hồi giáo di cư ra vào nước ta. Hơn nữa, trong bối cảnh IS can thiệp sâu vào Đông Nam Á, nếu chúng ta quản lý không tốt vấn đề xuất nhập cảnh thì nguy cơ người Châu Âu dòng Hồi giáo tràn vào cũng rất có thể.
*Một trong những cách thức tuyên truyền phổ biến của IS hiện nay là qua mạng xã hội. Theo ông làm sao để có thể kiểm soát vấn đề này?
Hiện nay, những quy định của Nhà nước, của Chính phủ với mạng internet là có nhưng không thể theo kịp tốc độ phát triển của nó. Do vậy một mặt phải củng cố pháp lý, nâng cao trách nhiệm của các cơ quan cung cấp dịch vụ mạng, mặt khác cũng phải tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho cộng đồng nói chung. Bên cạnh đó, giáo dục gia đình và nhà trường cũng rất cần thiết. Các bậc phụ huynh và nhà trường nên khuyến cáo con em mình có hành vi chuẩn mực, tôn trọng những nguyên tắc khi tham gia thế giới ảo.

*Chúng ta nên làm gì để đối phó với những nguy cơ ngày càng trực tiếp mà IS nói riêng và các tổ chức khủng bố nói chung đặt ra?
Hiện nay chúng ta đã có Cộng đồng Chính trị-An ninh ASEAN rồi nhưng khả năng độc lập, tự chủ, tự xử lý ở các quốc gia vẫn rất quan trọng bên cạnh việc ưu tiên phối hợp trong ASEAN. Tôi cho rằng sắp tới ASEAN phải tăng đoàn kết nội khối, hợp tác tư pháp, pháp lý, dẫn độ truy nã tội phạm quốc tế và chia sẻ thông tin để đối phó với những thách thức an ninh đặt ra trong giai đoạn hiện nay.

VIDEO XEM THÊM: Tổng thống Indonesia nói không nên bị đe dọa bởi các cuộc tấn công hôm 14.1.