Trong đợt điều tra mới nhất, cảnh sát phụ trách di trú đã bao vây các doanh nghiệp của người Việt khắp Phnom Penh hôm 5.1 và bắt giữ 6 người vì không có giấy tờ chứng minh họ làm việc ở Campuchia một cách hợp pháp, trong số đó một bé gái 12 tuổi bị tạm giữ trong vài giờ đồng hồ.

Kim Chanthy, sinh ra tại Campuchia và có cha mẹ là người Việt, hiện sở hữu một tiệm café ở quân Tuol Kok, xã Phsar Doeum Kor, cho biết, cảnh sát di trú  tra vấn anh một cách riết róng cho dù anh đã xuất trình thẻ của Bộ Nội vụ Campuchia chứng thực doanh nghiệp của anh đã được thanh tra. “Họ nhằm vào tôi bởi cha mẹ tôi là người Việt. Họ muốn đẩy tôi vào xe. Cảnh sát lạm dụng quyền lực để vi phạm nhân quyền. Dựa theo luật pháp, họ có thể thẩm vấn người chủ, nhưng họ không thể đối xử với tôi như thế”.

Seak Kheang, một người Việt sang Campuchia năm 1984, chủ một quán café gần đó, cho biết, cô con gái 12 tuổi của ông sợ hãi ra mặt và bị cảnh sát bắt vào xe sau khi ông không thể đưa ra ngay giấy chứng sinh gốc của con gái. Mặc dù Kheang giải thích rằng giấy chứng sinh của con gái ông để ở nhà, nhưng họ vẫn bắt cô bé tạm giữ ở văn phòng cảnh sát di trú địa phương, và chỉ thả ra khi ông mang được giấy tờ đến sau đó. Một nhân viên của ông sinh ra tại Campuchia cũng bị bắt giữ vì không đưa ra được giấy chứng sinh. Khi được thả ra, con gái ông Kheang vẫn còn run sợ, mặc dù bố cô đảm bảo rằng gia đình có đủ giấy tờ cư trú cần thiết.

Uch Sothearath, phó giám đốc phụ trách vấn đề di trú của cảnh sát, khẳng định việc bắt giữ cô bé 12 tuổi vì bố cô không đưa ra được giấy chứng sinh có giá trị. “Khi giấy tờ gốc được đem tới, chúng tôi cho cô bé được về,” ông này nói.

 
 

Trong đợt kiểm tra này, cả đoàn xe cảnh sát di trú rà soát các đường phố Phnom Penh và dừng lại chủ yếu ở các doanh nghiệp do người Việt sở hữu. Khoảng 20 sĩ quan, một số người có mang vũ khí, đã tập trung ở tiệm café Em Minh của người Việt ở quận Sen Sok, kiểm tra giấy tờ của người lao động, trong khi các quan chức vụ di trú Bộ Nội vụ bao vây nhóm nhân viên, chụp ảnh và quay phim họ. Một nhân viên nữ bị đẩy lên xe chở đi.

Ở khu Phsar Doem Kor, nơi có cộng đồng người Việt lớn đang sinh sống, cảnh sát đi từng nhà, yêu cầu những người lao động xuất trình giấy tờ. 3 phụ nữ ở tiệm làm tóc Nam Thanh Tuan không xuất trình được hộ chiếu đã bị đẩy vào xe cảnh sát.

Các cuộc kiểm tra hôm 5.1 được cho là đợt cuối trong cuộc điều tra dân số người nước ngoài bắt đầu từ tháng 8.2014, trong đó 1.253 kiều dân nước ngoài bị trục xuất, 1.088 người trong số này là người Việt – theo chánh thanh tra sở di trú Uk Heisela.

Tuy nhiên, Trung tướng Heisela hôm 6.1 nói rằng, không có chuyện người Việt là mục tiêu của cuộc điều tra dân số. “Chúng tôi không chỉ nhằm vào người Việt, mà kiểm tra tất cả các quốc tịch, song đa số người nhập cư ở Campuchia là người Việt” – ông nói. Ông này cho biết thêm rằng, người Việt bị phát hiện làm việc bất hợp pháp bằng visa du lịch đã được đối xử khoan dung và không bị trục xuất nếu họ quay trở lại Việt Nam xin visa làm việc.

Trung tướng Heisela cũng nói rằng, điều tra cho thấy số người Việt sống ở Campuchia thấp hơn so với ước tính lúc đầu. Các đảng đối lập cáo buộc rằng số người nhập cư từ Việt Nam rất lớn đã không hề bị chính phủ kiểm tra. “Chúng tôi điều tra dân số rất chuẩn xác, không như những gì phe đối lập nói” – ông cho biết. “Chúng tôi ước tính ít nhất có 300.000 người Việt, nhưng chỉ tìm thấy có 200.000 người. Báo chí nói rằng có khoảng 1 triệu người nhưng chúng tôi không tìm thấy họ”.

Video: Người Việt bất bình trong cuộc điều tra dân số người nước ngoài của Campuchia