Hội nghị Cấp cao APEC năm nay do Philippines làm chủ nhà nhằm tăng cường sự gắn bó thương mại giữa các nền kinh tế thành viên, nhưng thường bị chệch hướng bởi những sự kiện khác.

Hội nghị APEC 2015 đã chứng kiến những cuộc tranh luận căng thẳng về vấn đề Biển Đông. Các quốc gia có tuyên bố chủ quyền trong khu vực này, bao gồm cả chủ nhà Philippines, đang lung túng trước sự quyết đoán ngày càng tăng của Trung Quốc ở vùng biển này.

Trung Quốc hy vọng các tranh chấp này sẽ không được đưa ra thảo luận tại hội nghị. Nhưng những hy vọng này tiêu tan khi Tổng thống Mỹ Barack Obama công bố sẽ viện trợ hơn 250 triệu USD về an ninh hàng hải cho các đồng minh ở Đông Nam Á.

Tổng thống Mỹ cũng cam kết cung cấp cho Philippines – một trong những nước chỉ trích Trung Quốc mạnh mẽ nhất - 1 tàu chiến.

Hai nhà lãnh đạo Trung Quốc và Mỹ trước bữa tối ở Manila hôm 18.11. 

Hôm 18.11,  ngay trước khi các cuộc đàm phán thương mại được tiến hành, ông Obama nhắc lại đề nghị của Washington rằng, Trung Quốc phải dừng các hoạt động cải tạo và quân sự hóa ở Biển Đông.

Trong tuần này, Việt Nam cũng đã ký thỏa thuận thiết lập quan hệ Đối tác chiến lược với Philippines, góp phần làm sâu sắc thêm quan hệ an ninh giữa hai quốc gia để đáp lại sự quyết đoán ngày càng tăng của Trung Quốc trên Biển Đông.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cũng tránh đưa vấn đề tranh chấp trên biển ra các cuộc đối thoại tại Manila.

Nhưng các quan chức ở Bắc Kinh đã phản ứng gay gắt với nỗ lực của ông Obama trong việc hỗ trợ các đồng minh của Mỹ, trong khi đó nhắc lại luận điều ngang ngược rằng các công trình xây dựng của Trung Quốc tại khu vực tranh chấp là “hợp pháp, chính đáng và hợp lý”.

“Nếu có điều gì đó phải dừng lại thì đó là Mỹ nên dừng làm nóng vấn đề Biển Đông, dừng làm gia tăng căng thẳng ở Biển Đông”, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Hồng Lỗi phát biểu tại Bắc Kinh.

VIDEO XEM THÊM: Tổng thống Philippines và Chủ tịch Trung Quốc trên thảm đỏ tại APEC 2015.