Trong một động thái mang tính “lịch sử”, Mỹ và Trung Quốc hôm 12.11 đã công bố một kế hoạch hành động về cắt giảm khí nhà kính sau các cuộc đàm phán song phương tại Hội nghị thượng đỉnh Châu Á-Thái Bình Dương APEC đang diễn ra tại Bắc Kinh. Đây được xem là nỗ lực của các nhà lãnh đạo hai bên trong việc thổi một hơi thở mới nhằm ngăn chặn sự nóng lên toàn cầu trước thềm các cuộc đàm phán quốc tế sẽ diễn ra tại Paris, Pháp vào năm 2015.

Tổng thống Mỹ Barack Obama cho biết, tuyên bố chung của Mỹ và Trung Quốc về mục tiêu khí thải là một “thỏa thuận lịch sử” và “một cột mốc quan trọng trong mối quan hệ Mỹ-Trung”. Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình nhấn mạnh: “Chúng tôi nhất trí đảm bảo rằng, các cuộc đàm phán quốc tế về biến đổi khí hậu toàn cầu sẽ đạt được thỏa thuận tại Paris”.

Trung Quốc lần đầu tiên đã đặt mục tiêu về giảm tăng lượng khí thải vào “khoảng năm 2030”. Để làm được điều này, ông Tập cam kết, các nguồn năng lượng sạch như năng lượng mặt trời và cối xay gió, sẽ chiếm 20% tổng sản lượng năng lượng của Trung Quốc vào năm 2030. Trong khi đó, Tổng thống Mỹ cũng đặt mục tiêu cho quốc gia này trong việc cắt giảm khí thải khí nhà kính từ 26 đến 28% vào năm 2025.

Hai người đứng đầu nhà nước Mỹ và Trung Quốc cũng đi đến thống nhất về một hiệp ước quân sự nhằm ngăn chặn các cuộc đụng độ giữa các máy bay và tàu chiến của Mỹ và Trung Quốc trong vùng biển căng thẳng ngoài khơi bờ biển Trung Quốc.

Theo tờ Wall Street Journal, thỏa thuận về quân sự sẽ mang lại một cơ chế thông báo cho hai nước hoạt động của nhau, bao gồm cả các cuộc tập trận quân sự. Washington và Bắc Kinh cũng thiết lập các các quy tắc ứng xử trong trường hợp xảy ra các cuộc chạm trán trên không và trên biển. Nhà Trắng chưa có bình luận nào về vấn đề này.

Bên cạnh đó, hai bên cũng đi đến một thỏa thuận về cắt giảm thuế quan đối với sản phẩm công nghệ. Trong khi Mỹ vẫn xuất khẩu nhiều mặt hàng công nghệ cao thì Trung Quốc là quốc gia thống lĩnh thế giới về xuất khẩu thiết bị điện tử. Việc mở rộng Hiệp định công nghệ thông tin ước tính sẽ tạo ra 60.000 việc làm tại Mỹ và mang lại doanh thu 1.000 tỉ USD mỗi năm cho nước này.

Hội nghị thượng đỉnh APEC lần này tổ chức vào thời điểm quan hệ Mỹ-Trung đang trong giai đoạn “cọ sát”, trong đó, Washington mong muốn mở rộng những lợi ích của Mỹ tại Châu Á, trong khi ông Tập Cận Bình cho thấy sự sẵn sàng hơn cả người tiền nhiệm để chứng tỏ ảnh hưởng của Bắc Kinh về các vấn đề khu vực, bao gồm cả việc theo đuổi những khiếu nại hàng hải ở Châu Á.