Theo Cục Ngư nghiệp Philippines, những người đi trên ba chiếc tàu mang các dấu hiệu rõ ràng của tuần duyên Trung Quốc, đã lên hai chiếc tàu cá Philippines đang đánh bắt ở bãi cạn Scarborough hôm 11.4, sau đó lấy đi hết hải sản đánh bắt được.

Trong một vụ khác, ngư dân Philippines "bị đe dọa và bị chĩa súng trước khi Trung Quốc cưỡng chế lấy cá của họ đi," Cục Ngư nghiệp Philippines báo cáo. Những người vũ trang trên tàu Trung Quốc còn phá hủy các ngư cụ của tàu cá Philippines.

Hai tàu này nằm trong số 20 tàu của Philippines đang đi thám hiểm ở bãi cạn Scarborough Shoal, một ngư trường dồi dào mà Philippines tuyên bố nằm trong vùng đặc quyền kinh tế của mình.

Một tuần lễ sau đó, ba tàu tuần duyên Trung Quốc dùng vòi rồng tấn công một tàu đánh cá Philippines, làm bị thương ít nhất ba ngư dân và làm vỡ tất cả kính trên tàu - theo một báo cáo khác của Cục Ngư nghiệp Philippines.

"Điều này là không thể chấp nhận được, vì đây là vùng đặc quyền kinh tế của Philippines. Không quốc gia nào có quyền ngăn chặn ngư dân chúng tôi hành nghề, việc này đi ngược lại với luật pháp quốc tế", Cục trưởng Cục Ngư nghiệp Asis Perez nói.

Phát ngôn viên Bộ ngoại giao Philippines Charles Jose cho biết chính phủ nước này sẽ gửi công hàm phản đối ngoại giao.

Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Hồng Lỗi hôm 22.4 nói rằng ngư dân Philippines đã không được chính phủ Trung Quốc cho phép vào bãi cạn mà Trung Quốc tuyên bố có chủ quyền lãnh thổ.

Trong một sự việc khác, Bộ Ngoại giao Philippines hôm 23.4 đã chỉ trích Trung Quốc dùng lời lẽ miệt thị họ, nói rằng Bắc Kinh không thể biện hộ cho yêu sách đường chín đoạn của mình ở Biển Đông.

Ông Jose nói thay vì miệt thị Philippines, những gì Trung Quốc cần làm là ngay lập tức điều chỉnh lập trường và hành động của mình cho phù hợp với Tuyên bố năm 2002 giữa ASEAN và Trung Quốc về cách ứng xử của các bên ở Biển Đông và luật pháp quốc tế.

Bãi cạn Scarborough cách đảo chính Luzon của Philippines 220 km và cách đảo Hải Nam của Trung Quốc đến 650 km, đã bị Bắc Kinh giành quyền kiểm soát năm 2012. Từ đó đến nay, các tàu tuần duyên vũ trang của Trung Quốc luôn tuần tra vùng biển này, ngăn cản tàu cá Philippines vào đánh bắt.