Quan ngại nghiêm trọng

“Thực chất Parchin chỉ là một căn cứ quân sự và việc tiếp cận khu vực này đòi hỏi phải có thời gian, do đó không thể tiến hành thường xuyên... Tuy nhiên, một lần nữa chúng tôi sẽ cho phép IAEA thị sát khu vực này” - trích thông báo từ văn phòng đại diện Iran tại Vienna (Áo). Tuy nhiên, Iran không công bố thời điểm chính xác sẽ cho phép IAEA tiếp cận Parchin. Hiện IAEA chưa đưa ra bình luận nào về thông tin này.

Một ngày trước khi Iran đưa ra động thái trên, IAEA đã bày tỏ “quan ngại nghiêm trọng” về tình hình phát triển chương trình hạt nhân của Iran. Theo IAEA, Iran đã tăng cường các hoạt động làm giàu hạt nhân với sản lượng urani cấp độ 20% tinh chế hằng tháng tăng gấp ba lần kể từ tháng 11.2011. IAEA khẳng định rằng họ có được “hình ảnh chụp từ vệ tinh” cho thấy khả năng hoạt động tích cực tại cơ sở hạt nhân Parchin của Iran.

Bên cạnh đó, Iran liên tiếp từ chối cho phép các thanh sát viên IAEA tiếp cận căn cứ quân sự Parchin - địa điểm được cho rằng đã tiến hành các vụ thử đầu đạn hạt nhân mô phỏng. Lần từ chối gần đây nhất diễn ra cách đây 2 tuần. Tổng Giám đốc IAEA Yukiya Amano khẳng định, đây là các dấu hiệu cho thấy nước này đang phát triển vũ khí hạt nhân.

Israel “không thể đợi quá lâu”

Cùng ngày 6.3, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu một lần nữa nhấn mạnh còn quá ít thời gian để ngăn chặn Iran thực hiện các kế hoạch hạt nhân của nước này. Phát biểu tại Mỹ, ông Netanyahu khẳng định sẽ không cho phép người dân Israel “sống trong bóng tối của sự hủy diệt”. Ông Netanyahu nhấn mạnh rằng Israel không chấp nhận để Iran phát triển chương trình hạt nhân dưới sự kiểm soát và Israel “không thể đợi quá lâu” để triển khai một cuộc tấn công nhằm vào các cơ sở hạt nhân của Iran.

Trong cuộc hội đàm ngày 5.3 với Thủ tướng Israel Netanyahu tại Mỹ, Tổng thống Mỹ Barack Obama vẫn ra sức thuyết phục Irsael rằng vẫn còn thời gian để giải quyết vấn đề Iran theo phương hướng ngoại giao. Mặc dù Mỹ khẳng định đang cân nhắc các biện pháp quân sự với Iran, song ông Obama nhấn mạnh hành động quân sự chỉ diễn ra khi các nỗ lực ngoại giao đều đã thất bại.

Hiện Mỹ và các đồng minh phương Tây đang khẩn trương tìm kiếm sự ủng hộ của Nga và Trung Quốc về vấn đề trừng phạt Iran tại kỳ họp kéo dài 1 tuần của IAEA bàn về vấn đề hạt nhân. Theo kế hoạch, trong kỳ họp bắt đầu từ ngày 5.3 này, Ban giám đốc IAEA sẽ tập trung thảo luận bản báo cáo mới nhất của IAEA về chương trình hạt nhân của Iran và thảo luận về các cuộc thanh sát đang bị trì hoãn ở những địa điểm bị nghi ngờ xây dựng nhà máy hạt nhân bí mật tại Syria.