Sau cuộc đầu phiếu lịch sử của Anh để rời EU, các nhà lãnh đạo Châu Âu bắt đầu tìm cách xác định mối quan hệ của họ với London.

Tại một phiên họp khẩn của Nghị viện Châu Âu để thảo luận về cuộc bỏ phiếu “thoát Âu” ở Anh, Chủ tịch Uỷ ban Châu Âu Jean-Claude Juncker cho biết ông hy vọng Anh có thể duy trì những mối quan hệ thân thiện với EU, nhưng ông lặp lại là các cuộc thương thuyết sẽ không thể thực hiện cho tới nước Anh biết chắc lập trường của mình.

Ông nói: “Chúng ta không thể để cho mình tiếp tục ở trong một thời kỳ bất định kéo dài. Không thông báo, không thương thuyết.”

Ông Juncker đã cấm những cuộc họp “bí mật” giữa các giới chức Anh với các giới chức của từng nước trong EU, và nói rằng các cuộc thương thuyết chỉ diễn ra trong một khung cảnh toàn thể EU và có tính chất minh bạch sau khi tiến trình rời liên minh chính thức bắt đầu.

Kết thúc phiên họp khẩn, Nghị viện Châu Âu thông qua nghị quyết với 395 phiếu thuận, 200 phiếu chống và 71 phiếu trắng. Nghị quyết nêu rõ: "Ý nguyện mà người dân đã bày tỏ cần được tôn trọng đầy đủ, bắt đầu từ việc kích hoạt điều 50 Hiệp ước Lisbon sớm nhất có thể".

Chính phủ Anh là bên quyết định khi nào kích hoạt điều 50, bắt đầu hai năm đàm phán về các điều khoản để Anh rời EU. Cử tri Anh đồng ý rời EU với tỉ lệ chênh lệch khít khao, nhưng Thủ tướng David Cameron nói quốc hội Anh phải phê chuẩn quyết định này trước khi một tiến trình ra đi có thể bắt đầu. Ông đã loan báo quyết định từ chức và nói rằng ông sẽ tôn trọng kết quả của cuộc trưng cầu dân ý, tuy trên lý thuyết chính phủ có thể đảo ngược kết quả của cuộc đầu phiếu.

Nếu quốc hội phê chuẩn quyết định này, tiến trình rời EU sẽ mất hai năm và trong thời gian đó Anh về mặt chính thức vẫn là một thành viên của EU.

Thủ tướng Đức Angela Merkel, khi phát biểu tại Quốc hội Đức ngày 28.6, nói rằng tuy Anh sẽ mất đi những quyền lợi của một thành viên EU, nước này vẫn tiếp tục là một đồng minh thân thiết trong khối NATO. Bà cũng cảnh báo EU không nên xao nhãng những vấn đề cấp bách khác, như vụ khủng hoảng di dân, mà phải cùng nhau lớn mạnh hơn nữa để ngăn ngừa những hội viên khác rời khỏi liên minh.

Bà nêu Na Uy như một ví dụ về mối quan hệ mà Anh có thể thiết lập với Châu Âu, đó là một nước không phải là hội viên EU nhưng có quyền tiếp cận thị trường tự do này vì sẵn sàng tôn trọng sự tự do đi lại.

Mặc dù vậy, bà Merkel cũng nói rằng cuộc thảo luận chính thức về mối quan hệ mới sẽ không diễn ra cho tới khi nào nước Anh bắt đầu thủ tục chính thức để chia tay.