Leo thang xung đột biên giới

Sáng 26.6, không quân Israel một lần nữa tiến hành không kích các vị trí của Syria gần tỉnh Quneitra. Đây là ngày thứ 3 phía Israel không kích lực lượng Syria trong khu vực này.

Vụ việc bắt nguồn từ ngày 24.6, không quân Israel tấn công hai xe tăng và nã pháo vào các vị trí do chính quyền Syria kiểm soát. Vụ việc được cho là để đáp trả lại 10 loạt đạn pháo bắn từ phía Syria rơi vào lãnh thổ Israel. Phía Israel không có ai bị thương, nhưng nước này cáo buộc đạn pháo lạc hướng trong cuộc đụng độ giữa quân chính phủ và phe đối lập Syria là “sự vi phạm không thể chấp nhận chủ quyền của Israel”. Sang ngày 25.6, không quân Israel tiếp tục tấn công nhằm vào 2 vị trí pháo binh và một xe tải chở đạn dược của Syria cũng tại khu vực này.

Không có báo cáo về thương vong, song Lực lượng phòng vệ Israel (IDF) ra chỉ thị cho dân thường sơ tán khỏi khu vực. Lãnh đạo Israel đưa ra tuyên bố cứng rắn rằng, Israel sẽ buộc chính quyền Syria phải chịu trách nhiệm cho bất kỳ làn đạn pháo nào trên lãnh thổ nước này. Hiện chưa thấy dấu hiệu nào cho thấy tình hình trên biên giới Golan sẽ được giải quyết trong thời gian ngắn.

Israel “không liên quan” đến nội chiến Syria

Trong cuộc nội chiến ở Syria, chính quyền của Tổng thống Bashar al-Assad đang có lợi thế trên cao nguyên Golan và giành được nhiều vị trí do phe nổi dậy nắm giữ. Ông Eyal Zisser - chuyên gia về Syria thuộc Đại học Tel Aviv - cho biết tình hình xảy ra tại Syria “rất khó đoán định”. Ông cho rằng việc phe đối lập tấn công vào các vị trí của quân đội Syria ở Golan “không thay đổi bức tranh chiến lược. Vấn đề là chính quyền sẽ trở lại kiểm soát ở Golan, mối quan tâm sẽ chuyển sang khu vực gần Israel trên cao nguyên Golan”.

Điều này đồng nghĩa với việc nhóm dân quân người Shiite được Iran hỗ trợ và nhóm vũ trang Hezbollah, đối tượng mà Israel coi là một trong số những mối đe dọa hàng đầu, đang ở dọc lãnh thổ của Israel trên cao nguyên Golan.

Theo quan điểm của các nhà phân tích, tình hình này không thể chấp nhận. Ông Epharaim Halevy - cựu Giám đốc Cơ quan Tình báo Israel (Mossad) - nhấn mạnh, đường biên giới trên cao nguyên Golan giữa Israel và Syria được thiết lập năm 1974. Trong nhiều năm, đây là khu vực biên giới yên bình nhất của Israel. Giờ đây, nếu ở phía bên kia có thực thể không tôn trọng thỏa thuận phân chia đường biên vì không ủng hộ Israel, thì đây là điều mà Israel không thể làm ngơ. Tháng 1.2015, Israel từng tiến hành không kích nhằm vào 2 xe ôtô của phía Syria trên cao nguyên Golan khiến 6 tay súng lực lượng Hezbollah và tướng Mohammed Ali Allahdadi của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran thiệt mạng.

Trong một thông cáo bằng văn bản, nữ phát ngôn của Lực lượng phòng vệ Israel đáp lại: “IDF không phải là một bên và không liên quan đến cuộc nội chiến Syria. Nhưng IDF nhận thấy những việc làm ảnh hưởng đến lãnh thổ và cư dân Israel, và cho rằng Syria chịu trách nhiệm cho những gì đã xảy ra trên lãnh thổ Israel”.

Cao nguyên Golan từng là một phần lãnh thổ của Syria. Sau cuộc chiến tranh 6 ngày năm 1967, Israel kiểm soát khoảng 1.200km2 trên cao nguyên này. Năm 1981, Quốc hội Israel bỏ phiếu sáp nhập diện tích đó vào lãnh thổ nước này. Liên Hợp Quốc từng nhiều lần cho rằng việc Israel chiếm đóng cao nguyên Golan không phù hợp với luật quốc tế. Damascus, hiện kiểm soát khoảng 510km2 trên cao nguyên Golan, cũng liên tục phủ nhận sự sáp nhập của Israel.