Cái dớp chính trị?

Ba tuần sau khi chính thức bị phế truất chức vụ Tổng thống Hàn Quốc, bà Park Geun-hye bị toà án triệu tập và bắt giam. Toà án biện giải cho quyết định đó rằng chứng cứ về phạm tội của bà Park Geun-hye đã rành rành, việc bắt giữ còn phòng ngừa việc tẩu tán chứng cứ.

Sự kiện nói trên không gây bất ngờ bởi cùng với việc bị mất chức là việc bị mất quyền miễn trừ. Bà Park Geun-hye không phải là Tổng thống Hàn Quốc đầu tiên bị Quốc hội quyết định và toà án xem xét phế truất, nhưng là tổng thống đầu tiên bị phế truất.

Đây quả là một bi kịch đối người phụ nữ này và cả đất nước Hàn Quốc. Bốn năm trước đây, bà Park Geun-hye đắc cử tổng thống với tỉ lệ phiếu bầu cao nhất trong số tất cả các tổng thống dân cử ở xứ Hàn, trở thành nữ tổng thống đầu tiên trong lịch sử. Vậy mà rồi mức độ tín nhiệm bà tổng thống chỉ còn có 5%. Và kết cục, trở thành tổng thống đầu tiên bị phế truất. Trước đó 38 năm, cha bà là ông Park Chung-hee, trị vì Hàn Quốc từ năm 1960, bị bắn chết. Dòng tộc này lừng danh đến tột đỉnh về chính trị mà rồi rơi vào bi thảm đến tận cùng về số phận con người.

Hàn Quốc, từ thời điểm lập quốc năm 1948 đến nay, đất nước phát triển và được hiện đại hoá mà chính trường và xã hội không hề yên. Đảo chính quân sự và làn sóng phản đối của dân chúng thay nhau chấm dứt thời cũ và mở ra thời mới. Năm 1960, cái gọi là cuộc Cách mạng Tháng Tư đã buộc Tổng thống Rhee Syung-man cầm quyền từ năm 1948 phải dựa vào CIA để trốn thoát sang Hawaii. Thời 1987 -1988, cũng làn sóng biểu tình phản đối của dân chúng, đặc biệt của sinh viên, đã đưa đến sự chấm dứt thời chế độ độc tài quân sự và phục hồi nền dân chủ. Bà Park Geun-hye cũng thất thế khởi đầu từ làn sóng biểu tình phản đối của dân chúng. Giữa những lần biến động ấy là hai cuộc đảo chính quân sự do Park Chung-hee tiến hành năm 1960 và Chun Doo-hwan thực hiện năm 1979. Trước bà Park Geun-hye, số phận những người tiền nhiệm, trừ hai vị họ Kim là Kim Joung-sam và Kim Dae-woo, đều cay đắng và bi thảm, tai tiếng và ô danh. Dường như có cái dớp chính trị đối với các chủ nhân của Phủ Tổng thống xứ này.

Xung khắc nhóm lợi ích

Vì đâu mà nên nông nỗi? Đương nhiên trước hết vì con người. Con người đến với quyền lực vì trách nhiệm hoặc tham vọng và quyền lực làm thay đổi con người. Ở đỉnh cao của quyền lực, con người thường bị thay đổi mà nhiều khi không ý thức được rằng mình đã và đang thay đổi. Ngộ nhận về quyền lực và lạm dụng quyền lực từ đó mà ra. Vi phạm pháp luật để giành quyền và giữ quyền cũng vì mục đích ấy. Hiến pháp dành cho tổng thống nước này những đặc quyền để thực thi trọng trách, nhưng những chế tài kèm theo chưa đủ để ngăn cản những đặc quyền này bị lạm dụng.

Bà Park Geun-hye và nhiều người tiền nhiệm vừa là sản phẩm, vừa là nạn nhân của nền chính trị ở nước này. Ảnh hưởng to lớn của giới kinh tế tới giới chính trị, xung khắc giữa các nhóm lợi ích chính trị cũng như kinh tế làm cho chính trường luôn sóng gió và chia rẽ, dễ dàng chuyển từ thái cực này sang thái cực khác và tranh giành quyền lực không dứt. Chính trường như thế thì nội bộ xã hội không thể ổn định; việc lạm dụng quyền lực và bất chấp luật pháp thật khó mà tránh khỏi, trừ khi người cầm quyền thật sự chí công vô tư, có bản lĩnh và có văn hoá, đạo đức chính trị lành mạnh, trừ khi thiết chế của pháp luật công minh và công bằng đối với tất cả.

Ngày 9.5 tới, cử tri xứ Hàn sẽ bầu ra tổng thống mới, mở ra một thời kỳ chính trị mới ở Hàn Quốc; mà tương lai còn khó đoán định.