Phán quyết của trọng tài quốc tế bác bỏ các tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc trên Biển Đông là một đòn giáng mạnh vào lòng tin và niềm tự hào quốc gia của Trung Quốc - nhà nghiên cứu Termsak Chalermpalanupap của Trung tâm Nghiên cứu ASEAN cho biết. 

Là cựu thành viên ban thư ký ASEAN và cựu giám đốc về hợp tác chính trị và an ninh của ASEAN, ông Termsak cho rằng các nước khác không cần phải xát muối vào vết thương của Trung Quốc. 

Ông cho rằng quyết định của trọng tài là một bất ngờ, và nhấn mạnh rằng trọng tài đã phán quyết chống lại Trung Quốc trên thực tế mọi vấn đề mà họ xem xét. "Nhưng chính phủ Trung Quốc phải trách chính mình vì đã tẩy chay trọng tài" - ông nói. 

Nhà nghiên cứu cao cấp William Choong của Viện nghiên cứu Chiến lược Quốc tế ở Singapore tin rằng, chìa khóa để giảm căng thẳng là "đem lại cho Trung Quốc một cái thang để leo xuống". 

"Nếu họ bị xúc phạm công khai, điều mà hiện giờ đang xảy ra, và ta xát muối vào vết thương bằng các tiến hành tập trận, ta sẽ phải nhận phản ứng dữ dội" - ông nói. 

Giáo sư về luật quốc tế và nhà cựu ngoại giao Walter Woon nói, Trung Quốc phải thể hiện họ là thành viên có trách nhiệm nếu họ muốn được tôn trọng. 

"Họ sẽ có nguy cơ bị đánh giá là kẻ bắt nạt quốc tế, làm mọi việc theo ý mình và không sẵn sàng tuân thủ pháp quyền" - giáo sư Woon, hiệu trưởng Viện nghiên cứu Giáo dục Singapore nói. 

Chủ nghĩa dân tộc mạnh mẽ của Trug Quốc đang tạo ra nỗi sợ hãi và sự nghi ngờ ở các nước láng giềng - ông nhận xét. "Sẽ có giá đắt phải trả cho tất cả những việc này nếu mất đi sức mạnh mềm". 

Tiến sĩ Choong nhận thấy rằng Trung Quốc khó có thể lùi bước. "Tất nhiên Trung Quốc đã thua về danh tiếng quốc tế. Nhưng về khía cạnh tài sản trên thực địa, Trung Quốc vẫn thống trị" - ông nói và nhắc tới những đường băng Trung Quốc đã xây trên các đảo ở Trường Sa.