Bất ngờ "ngã ngựa"

Ông Bạc, 64 tuổi, từng giữ chức Bí thư Thành ủy Trùng Khánh ở tây nam Trung Quốc và là Ủy viên Bộ Chính trị gồm 25 thành viên.

Là người ăn nói có duyên và hấp dẫn, ông cũng là nhân vật xuất hiện nhiều trên báo chí, khác với phần đông các chính trị gia Trung Quốc.

Thế nhưng, ông Bạc đã bị cách chức sau khi vướng vào vụ bê bối bắt đầu từ tháng 2.2012, lúc Giám đốc Công an Trùng Khánh Vương Lập Quân chạy vào Lãnh sự quán Mỹ ở Thành Đô và ở đó một ngày xin trợ giúp.

Ông Vương- người sau đó bị kết án 15 năm tù- đã khiến giới chức Trung Quốc phải mở điều tra về cái chết của doanh nhân Anh Neil Heywood. Vợ của Bạc Hy Lai- bà Cốc Khai Lai- đã bị kết án tử hình ''treo'' trong vụ này.

Ông Bạc Hy Lai mất chức bí thư thành ủy vào tháng 3.2012. Ngày 25.7.2013, ông bị buộc tội tham nhũng, ăn hối lộ và lạm dụng chức quyền.

Tân Hoa xã dẫn cáo trạng nói ông bị buộc tội lạm dụng quyền lực để ăn khoản tiền hối lộ khổng lồ cùng nhiều bất động sản.

Danh gia vọng tộc

Thân phụ của Bạc Hy Lai giữ các chức vụ cao dưới thời Đặng Tiểu Bình.

Bạc Hy Lai là con trai của Bạc Nhất Ba- một trong những bậc công thần của Đảng Cộng sản Trung Quốc. Ngay từ nhỏ, ông Bạc Hy Lai đã được học ở trường dành cho con cái các quan chức cấp cao tại Bắc Kinh.

Thế nhưng trong thời kỳ Cách mạng văn hóa, ông Bạc Nhất Ba bị thanh trừng và ông Bạc Hy Lai đã phải đi trại lao động một thời gian.

Ông gặp và tìm hiểu người vợ đầu của mình- Lý Đan Vũ, một bác sĩ quân y cũng từ gia đình dòng dõi, rồi cưới bà Lý năm 1976. Hai người có một con trai chung, sinh năm 1977.

Sau khi Cách mạng văn hóa kết thúc, Bạc Hy Lai nhập học tại Đại học Bắc Kinh, chuyên ngành sử.

Vào những năm 1980, gia đình họ Bạc lại nổi lên như một danh gia vọng tộc, ông Bạc Nhất Ba được liệt vào danh sách "Bát đại nguyên lão", tức tám bậc trưởng lão của Đảng Cộng sản Trung Quốc.

Thăng tiến nhanh

Bạc Hy Lai chuyển đến tỉnh Liêu Ninh ở đông bắc. Chính trong thời kỳ này, vào đầu những năm 1980, ông đã ly dị người vợ đầu và cưới bà Cốc Khai Lai.

Giống như chồng, bà Cốc xuất thân từ một gia đình danh giá. Bà là con út của một nhà cách mạng nổi tiếng và một luật sư nổi tiếng ở Bắc Kinh.

Người con trai duy nhất của họ - Bạc Qua Qua - chào đời vào năm 1987. Người con trai này sau đó học đại học ở Oxford và Harvard (Mỹ).

Sự nghiệp chính trị của Bạc Hy Lai thăng tiến nhanh chóng kể từ khi ông được bổ nhiệm là chủ tịch thành phố biển Đại Liên, tỉnh Liêu Ninh.

Ông được cho là đã có công trong thành tích thần kỳ của Đại Liên và trong việc biến nơi đây từ một hải cảng không có gì nổi bật thành một thành phố lớn – một trong những đô thị sạch đẹp nhất của Trung Quốc và là bộ mặt của sự bùng nổ kinh tế của Trung Quốc.

Cũng chính ở Đại Liên, hai vợ chồng ông Bạc đã lần đầu gặp ông Neil Heywood.

Cho đến năm 2001, ông Bạc được cất nhắc lên làm Chủ tịch tỉnh Liêu Ninh. 3 năm sau, ông trở thành Bộ trưởng Thương mại của Trung Quốc.

Tại kỳ đại hội đảng năm 2007, ông Bạc đứng chân trong Bộ Chính trị. Ông được cho là có triển vọng vào Thường vụ Bộ Chính trị. Song thay vào đó, ông được giao làm Bí thư Thành ủy Trùng Khánh. Tại đây, ông đã trở nên nổi tiếng với hai chiến dịch lớn do ông phát động.

Mô hình Trùng Khánh gây dư luận trái chiều

Một trong số đó là chiến dịch tấn công tội phạm- vốn được nhiều người hoan nghênh, nhưng cũng làm phát sinh những cáo buộc ông Bạc đã lạm quyền.

Chiến dịch còn lại là ca ngợi quá khứ của Đảng Cộng sản – gợi nhắc đến những giá trị cộng sản nguyên thủy và làm mọi người nhớ về thời kỳ của Chủ tịch Mao Trạch Đông. Các buổi trình diễn những bản "nhạc đỏ" là một phần của phong trào này.

Ông thúc đẩy "mô hình phát triển của Trùng Khánh", tức là sử dụng công quỹ để kích thích tiêu dùng và đầu tư vào cơ sở hạ tầng, nhà ở.

Tuy nhiên, trong khi ông dường như được lòng tầng lớp dân nghèo và dân lao động ở Trùng Khánh, tham vọng cùng phong cách nổi trội của ông đã khiến ông bị một số người ghét- các phân tích gia cho biết.

“Không ai thực sự tin tưởng Bạc Hy Lai: Nhiều người sợ ông ấy”- ông Trần Kỷ, một chuyên gia về chính trị Trung Quốc ở Viện Brookings - nói.

Một khi ông Bạc thất thế thì sự ''rớt đài'' này diễn ra rất nhanh chóng và đột ngột. Khi Vương Lập Quân- người một thời là cánh tay đắc lực của ông Bạc- bỏ chạy vào Lãnh sự quán Mỹ thì cũng bắt đầu lan truyền những tin đồn về sự dính líu của vợ ông Bạc trong vụ sát hại ông Neil Heywood.

Đến tháng 4.2012, chính quyền Trung Quốc chính thức xác nhận Bạc Hy Lai bị tước hết mọi chức vụ, còn vợ của ông bị điều tra về tội giết người.

Giờ đây, cả bà Cốc và ông Vương đều đã ngồi tù, trong khi ông Bạc còn chưa biết số phận mình sẽ như thế nào.