Mức giá 63.200 đồng áp dụng cho người dân không có thẻ BHYT (trường hợp có thẻ được sàng lọc miễn phí) là những chi phí “đáng mơ ước” đối với nhiều người để có thể được sàng lọc sớm ung thư đường tiêu hóa, mặc dù, đây chỉ là những xét nghiệm tầm soát ban đầu để phát hiện nguy cơ có bệnh hay không chứ không phải là xét nghiệm để chẩn đoán xác định bệnh.

Miễn phí phát hiện sớm ung thư cho hàng nghìn người

Hà Nội là nơi đầu tiên trong cả nước thực hiện việc xét nghiệm sàng lọc sớm phát hiện ung thư đại - trực tràng miễn phí cho những người trên 40 tuổi có bảo hiểm y tế. Chương trình “Xét nghiệm sàng lọc phát hiện sớm ung thư đại trực tràng” là chương trình đầu tiên có mặt tại Việt Nam hiện đang được triển khai nhân rộng trên địa bàn thành phố và mang lại rất nhiều giá trị về y học, giá trị an sinh xã hội và đem lại rất nhiều lợi ích cho cộng đồng.

Theo báo cáo 6 tháng hoạt động của Trung tâm Kỹ thuật cao và Tiêu hóa Hà Nội của Sở Y tế Hà Nội, thực hiện ý kiến chỉ đạo của UBND TP.Hà Nội về việc xét nghiệm sàng lọc phát hiện sớm ung thư đại-trực tràng cho người dân từ 40 tuổi trở lên, với sự chỉ đạo sát sao và tâm huyết của Chủ tịch UBND TP.Hà Nội Nguyễn Đức Chung đối với người dân thủ đô, Sở Y tế đã chỉ đạo các đơn vị thực hiện thí điểm tại phường Điện Biên, Nguyễn Trung Trực (quận Ba Đình), phường Tây Mỗ (quận Nam Từ Liêm) trong thời gian tháng 3.2017 và hiện đang triển khai mở rộng tại 3 Trung tâm Y tế 3 quận: Nam Từ Liêm, Cầu Giấy, Hà Đông từ ngày 8.5.2017 dự kiến hoàn thành vào tháng 6.2017.

Đến hết ngày 31.5, tổng số người dân được thụ hưởng là 35.500 người. Qua sàng lọc phát hiện 2.136 trường hợp xét nghiệm dương tính, chiếm tỉ lệ 6,1% (mẫu phân xét nghiệm chứa hồng cầu vi thể, dấu hiệu cảnh báo sớm ung thư đại-trực tràng). Cụ thể, ở độ tuổi 40-49 tuổi là 5,06%; 50-59 tuổi là 5,29%; 60-69 tuổi là 6,9%; 70-79 tuổi: 7,24%; > 80 tuổi là 12,6%. Qua kết quả này cũng thấy rõ ý nghĩa của việc tầm soát sớm ở độ tuổi từ 40 tuổi. 218 bệnh nhân được nội soi tiêu hóa và tư vấn sau xét nghiệm trung tâm, 35 bệnh nhân được làm thủ thuật cắt polyp đại tràng tiền ung thư.

ThS-BS Trần Thị Nhị Hà - Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội - cho biết, nhân viên y tế xã, phường sẽ phát test, hướng dẫn người làm xét nghiệm tự lấy mẫu phân tại nhà, sau đó chuyển mẫu đến trạm y tế xã, phường và tiếp tục được chuyển đến Trung tâm Kỹ thuật cao và tiêu hóa - Bệnh viện Xanh Pôn làm xét nghiệm sàng lọc. Kết quả sẽ được thông báo lại cho mỗi cá nhân cùng với các thông tin tư vấn. Nếu kết quả xét nghiệm dương tính, bác sĩ sẽ chỉ định tư vấn làm xét nghiệm chuyên sâu.

Theo các bác sĩ, đại-trực tràng là phần cuối cùng của ống tiêu hóa. Khi ung thư phát triển, nó sẽ xâm lấn từ bên trong lòng đại-trực tràng qua thành đại tràng và lan rộng ra bên ngoài. Với ứng dụng xét nghiệm sàng lọc thế hệ mới, ung thư đại-trực tràng đã có thể được phát hiện rất sớm, tăng cơ hội cho bệnh nhân được điều trị khỏi bệnh.

Trung tâm tự chủ về tài chính - người bệnh được lợi

Trung tâm Kỹ thuật cao và Tiêu hoá Hà Nội khánh thành ngày 27.11.2016, đạt chuẩn quốc tế với sự tham gia khám, chữa bệnh của các giáo sư hàng đầu thế giới đến từ các nước Pháp, Nhật, Trung Quốc, Singapore... chuyển giao các kỹ thuật mới nhất, định hướng đưa phát triển thành trung tâm hàng đầu về tiêu hoá mang tầm quốc tế. “Nguồn thu của Trung tâm đạt 35,970 tỉ đồng sau 6 tháng đi vào hoạt động và có xu hướng tăng dần. Nguồn thu này bao gồm các nguồn thu từ dịch vụ khám bệnh, chẩn đoán hình ảnh, phẫu thuật, điều trị nội trú, và một số dịch vụ khác. Tuy nhiên nguồn thu chính của Trung tâm trong giai đoạn này chủ yếu từ dịch vụ chẩn đoán hình ảnh, dịch vụ phẫu thuật và điều trị nội trú. Trong thời gian tới với xu hướng tăng dần về nguồn thu, trung tâm hoạt động ổn định về mọi mặt, các khoản chi phí thì cũng có xu hướng ổn định theo thì Trung tâm hoàn toàn có thể tự chủ về tài chính và tạo nguồn đầu tư phát triển lâu dài cho Trung tâm” - đại diện Sở Y tế Hà Nội nói.

Theo bác sĩ Nhị Hà, các nghiên cứu cho thấy ung thư đại-trực tràng là một trong những căn bệnh ung thư phổ biến tại VN. “Tuy nhiên, bệnh có thể phòng ngừa bằng cách phát hiện sớm các polyp từ lúc chưa phát triển thành ung thư và tiến hành cắt bỏ qua nội soi. Kể cả đã phát triển thành ung thư thì cũng có thể chữa khỏi nếu được phát hiện sớm và điều trị kịp thời” - bác sĩ Nhị Hà nói.

Giáo sư Joel Leroye - chuyên gia hàng đầu thế giới về phẫu thuật tiêu hóa, là bác sĩ Khoa Phẫu thuật tiêu hóa - Bệnh viện Đại học Civil (Strasbourg, Pháp) - đánh giá xét nghiệm sàng lọc ung thư đại-trực tràng đang thực hiện tại Trung tâm Kỹ thuật cao và Tiêu hóa - Bệnh viện Xanh Pôn là thế hệ xét nghiệm mới nhất đang ứng dụng tại Pháp có khả năng tầm soát ung thư sớm gấp 3 lần, phát hiện polyp gấp 4 lần so với xét nghiệm trước đây.

Bác sĩ Nhị Hà cho rằng, quy trình chuẩn quốc tế về vệ sinh máy móc, gây mê, thực hiện thủ thuật đảm bảo an toàn tối đa cho bệnh nhân. Polyp là các khối u lành tính phát triển ở trong lòng đại-trực tràng và theo thời gian có thể biến thành ung thư. Nếu phát hiện những polyp như vậy cần phải loại bỏ ngay khi chúng chưa phát triển thành ung thư.