Sốt xuất huyết diễn biến phức tạp - Zika lây lan rất nhanh

Các chuyên gia của WHO nhận định, virus lây truyền qua muỗi Aedes được cho là nguyên nhân gây nên hàng nghìn trường hợp dị tật bẩm sinh teo não trẻ em ở Brazil cần quốc tế phối hợp hành động giải quyết, nhưng chưa cần thiết phải áp lệnh giới hạn du lịch hay thương mại. Điều này cho phép tập hợp các chuyên gia dịch tễ học, y tế công cộng và bệnh truyền nhiễm từ khắp nơi trên thế giới nhằm nhanh chóng nghiên cứu, hành động kịp thời trước đại dịch. Tình hình dịch bệnh Zika đang do Ủy ban Khẩn cấp của WHO theo dõi xử lý, cho thấy mức độ nghiêm trọng của dịch bệnh.

Tính đến ngày 1.2.2016 đã có 31 quốc gia và vùng lãnh thổ thông báo các trường hợp nhiễm virus Zika, trong đó có 25 quốc gia và vùng lãnh thổ đang lây lan mạnh virus Zika, đáng chú ý là các quốc gia Châu Mỹ như Brazil, Colombia, Mexico...

Châu Á đã xuất hiện người nhiễm, Đài Loan có 1 ca, Australia có một số ca. Châu Âu cũng có hàng trăm ca do đi du lịch về. Zika đã lan truyền ở các lục địa khác nhau. Phát hiện bệnh này rất khó vì 80% không có biểu hiện lâm sàng. Hơn nữa, vector truyền bệnh là chủng muỗi Aedes aegypti truyền bệnh sốt xuất huyết. Mà chúng ta lại là một trong những nước có chủng này nên mối quan ngại virus Zika tràn vào Việt Nam là rất lớn.

Có sự liên quan khá rõ ràng giữa virus Zika trong thời kỳ mang thai của người mẹ và chứng não nhỏ của trẻ sơ sinh, mặc dù chưa có bằng chứng khoa học đầy đủ chứng minh. Sự lưu hành rộng rãi muỗi Aedes sẽ tạo điều kiện để lây truyền rộng rãi virus Zika trên thế giới. Các triệu chứng mắc bệnh không đáng ngại khi người bệnh chỉ có biểu hiện sốt nhẹ, đau đầu, đau người và phát ban nhưng virus Zika được cho là nguyên nhân dẫn tới di chứng nặng nề đối với thai nhi, gây ra tình trạng đầu và não nhỏ bất thường.

Hiện nay chưa có vaccine phòng bệnh, chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, trong khi đó cộng đồng chưa có miễn dịch, do đó sẽ tiếp tục ghi nhận thêm nhiều ca bệnh trong thời gian tới.

Theo nhận định của Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến: “Năm nay là một năm rất lạ khi mật độ muỗi cao như mọi năm nhưng bệnh sốt xuất huyết lại lan rộng và diễn ra lâu như thế. Thời điểm này rất lạnh, gần như virus Dengue không thể sống được. Vậy mà bệnh vẫn còn diễn biến phức tạp”.

Năm 2015, ghi nhận 88.324 trường hợp mắc sốt xuất huyết, 57 ca tử vong, tỉ lệ mắc/100.000 dân là 46,4. Mặc dù tỉ lệ mắc thấp hơn các nước trong khu vực nhưng cao hơn so với năm 2014. Hiện nay, dịch đã có xu hướng giảm ở khu vực miền Bắc, miền Nam nhưng tại một số tỉnh miền Trung vẫn đang diễn biến phức tạp và nguy cơ còn có thể kéo dài một thời gian nữa.

Tại cuộc họp khẩn cấp, Bộ trưởng Tiến cho rằng: “Cơ quan chức năng cần tuyên truyền mạnh cho người dân mối liên quan giữa sốt xuất huyết và bệnh nhiễm virus Zika. Phải cho người dân hiểu ngay cần diệt nguồn đẻ của muỗi ở nguồn nước sạch, lật úp tất cả những gì chứa nước sạch hoặc đậy kín các vật dụng chứa nước sạch. Việc làm này vừa phòng được sốt xuất huyết vừa phòng bệnh do virus Zika” - Bộ trưởng hướng dẫn cụ thể.

Hàng loạt dịch bệnh vẫn đang xảy ra

Trên thế giới đã xuất hiện nhiều chủng cúm gia cầm trong đó có một số chủng lây truyền sang người gây số mắc và tử vong cao, khó khống chế. Tại Việt Nam, mặc dù 2015 không ghi nhận trường hợp mắc, song dịch liên tiếp xảy ra trên đàn gia cầm tại một số tỉnh trên phạm vi cả nước. Nguy cơ lây nhiễm sang người là rất cao do tập quán chăn nuôi nhỏ lẻ, không đảm bảo vệ sinh môi trường cũng như tập quán giết mổ và ăn uống không đảm bảo vệ sinh. Cúm A/H5N6 được ghi nhận xuất hiện các ổ dịch trên gia cầm tại miền Bắc và miền Trung.

Bệnh liên cầu lợn do ăn tiết canh, nhiễm giun sán do ăn đồ tái sống và ngộ độc rượu, tử vong do rượu trong dịp tết cũng là những vấn đề người dân cần hết sức chú ý. Hãy tránh xa tiết canh, ăn chín uống sôi, giảm rượu bia trong ngày tết là những khuyến cáo hết sức quen thuộc nhưng không thừa.

Trong thời điểm hiện nay, do thời tiết lạnh, ẩm nên số bệnh nhân nhập viện do các chủng cúm mùa tiếp tục tăng lên. Theo kết quả giám sát cúm trọng điểm, các trường hợp mắc chủ yếu là cúm A/ H3N2 (80%), cúm B (11%), cúm A/ H1N1 (9%). Hiện dịch sốt xuất huyết vẫn còn diễn biến phức tạp. Các dịch bệnh H1N1, H5N1, H7N9... vẫn lăm le đe doạ tính mạng người dân.

Tại cuộc họp khẩn, Bộ trưởng Bộ Y tế cũng cho biết: “Đối với các dịch bệnh khác như cúm mùa H1N1, H3N2, đặc biệt là cúm gia cầm lây sang người như H5N1, H7N9... thì tôi rất lo lắng trong dịp tết này. Tôi mong muốn các bộ, ngành phối hợp chặt chẽ để kiểm soát việc nhập lậu gia cầm, nhất là qua đường tiểu ngạch vì vấn đề nhập lậu gia cầm sẽ dẫn đến nguy cơ bùng phát các dịch bệnh nguy hiểm này”.

Bộ trưởng cũng yêu cầu Cục An toàn thực phẩm tăng cường thanh kiểm tra, cần đặc biệt chú ý đến việc kiểm tra, lấy mẫu thử các loại thịt gia cầm.