Từ trước đến nay, Nhà nước thực hiện thu viện phí với mức giá thấp hơn 20-40% so với giá thực tế. Như vậy, dù giàu hay nghèo, đều được bao cấp từ 60-80% trong tổng số chi phí điều trị. Sự bất hợp lý chính là chỗ bỏ tiền bao cấp cho cả người giàu, trong lúc người nghèo không được hưởng nhiều, chất lượng dịch vụ y tế không thể nâng cao trong điều kiện bao cấp. Cho nên phải điều chỉnh để chi phí khám-chữa bệnh đúng với giá thực của nó, còn việc hỗ trợ cho người nghèo thuộc về chính sách khác.

Giá dịch vụ y tế tính đúng, tính đủ thì phải bao gồm 7 yếu tố chi phí: Thuốc, vật tư trực tiếp; điện, nước, xử lý chất thải; duy tu, bảo dưỡng tài sản; tiền lương, phụ cấp; sửa chữa lớn tài sản cố định; khấu hao tài sản; chi phí đào tạo, nghiên cứu khoa học.

Bao cấp làm méo mó bản chất của giá cả, khiến cho nhận thức của xã hội về giá dịch vụ y tế không đúng. Nay, tính đúng, tính đủ các chi phí để bệnh nhân - trực tiếp hoặc thông qua BHYT - trả cho bệnh viện không cần bao cấp, kể cả trả lương cho y-bác sĩ. Vậy thì, bệnh viện phải cung cấp sản phẩm đạt chất lượng đúng theo quy luật của thị trường. Bệnh viện nào phục vụ bệnh nhân tốt, cơ sở chất lượng cao thì sẽ có “khách hàng”, có sự hợp tác của cơ quan BHXH, khi đó sẽ có nguồn thu để tồn tại.

Người dân không bị ảnh hưởng khi tính đúng, tính đủ giá dịch vụ y tế, vì trước mắt chỉ áp dụng đối với thanh toán BHYT. Khoảng 23,7 triệu người là người nghèo và các đối tượng chính sách xã hội có thẻ BHYT được hưởng lợi từ những thay đổi về chất lượng dịch vụ của các bệnh viện khi xóa bao cấp về giá. Khoản ngân sách trên 10.000 tỉ đồng Nhà nước cấp cho các bệnh viện chuyển sang hỗ trợ các đối tượng tham gia BHYT, người nghèo sẽ được thụ hưởng thêm lợi ích này.

Một lợi ích quan trọng của tính đúng, tính đủ giá dịch vụ y tế, đó là người dân sẽ tham gia BHYT chủ động hơn mọi lời tuyên truyền. Bởi vì, người dân sẽ thấy rõ mua BHYT có lợi hơn chi trả trực tiếp. Trả giá dịch vụ về đúng giá trị thật mới tạo ra giá trị thật.