Đã hơn một tuần nay tôi quyết định không uống Coca-Cola nữa. Những thông tin trên các phương tiện truyền thông đại chúng về việc hãng này đã không đóng một xu tiền thuế thu nhập doanh nghiệp nào cho Việt Nam trong suốt 10 năm qua đã thôi thúc tôi hành động như vậy.

Báo chí trong nước và các cơ quan chức năng nghi ngờ Coca-Cola (và một số các doanh nghiệp FDI khác) đã tìm cách chuyển giá để gian lận thuế. Nghi ngờ này không phải  là không có cơ sở. Bởi vì rằng, cái việc càng lỗ, càng đầu tư mở rộng sản xuất như cách Coca-Cola đang làm, nghe ra thật bất hợp lý.

Hoặc là có chuyện đầu óc không bình thường ở đây, hoặc là có chuyện đầu óc quá giảo hoạt ở đây. Sự thành đạt trên phạm vi toàn cầu của Coca-Cola cho phép chúng ta loại trừ khả năng thứ nhất. Vậy thì, hiện hữu chỉ là khả năng thứ hai.

Tuy nhiên, với vị thế độc quyền về hương liệu, Coca-Cola có thể gửi giá vô tận vào đấy. Các cơ quan chức năng của Việt Nam có cố gắng điều tra, soi xét đến mấy đi chăng nữa, thì vẫn có thể hoàn toàn bế tắc trong việc xác định giá cả thật  của hương liệu. Mà như vậy thì Coca-Cola chẳng việc gì phải lo sợ. Có đến “tết Cônggô” các cơ quan chức năng cũng không thể xử phạt Coca-Cola được.

Tuy nhiên, Coca-Cola đã quên mất một điều hết sức cơ bản. Đó là các cơ quan chức năng có thể bất lực với hành vi chuyển giá của Coca-Cola, nhưng người tiêu dùng Việt Nam thì không. Chỉ cần các phương tiện truyền thông đại chúng tiếp tục bày tỏ sự nghi ngờ về cách hành xử của Coca-Cola, thì hình ảnh công chúng của doanh nghiệp này sẽ bị tổn hại nghiêm trọng.

Hình ảnh công chúng này còn bị tổn hại nghiêm trọng hơn, khi người tiêu dùng biết được rằng một doanh nghiệp của Việt Nam cũng sản xuất nước giải khát thông thường đóng góp cho tỉnh Đồng Nai đến 1.000 tỉ đồng mỗi năm. Với một hình ảnh công chúng như vậy,  chúng ta  hoàn toàn có cơ sở để tin tưởng rằng sắp tới, không chỉ một mình tác giả của bài viết này mà sẽ có hàng ngàn, hàng vạn người tiêu dùng Việt Nam  nói không với các sản phẩm của Coca-Cola. Và khi đã có hàng vạn người thì sẽ có hàng triệu người. Đó sẽ là sự trừng phạt không thể nào vô hiệu hóa được bằng khả năng lách luật.

Nhân đây, các doanh nghiệp FDI không chỉ biết làm giàu, mà còn biết đóng góp bao giờ cũng có được hình ảnh công chúng tốt đẹp hơn. Quảng cáo, tiếp thị không thể thay thế được cho trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp.