Không chỉ thuốc lá, VN cũng là nước tiêu thụ bia rượu vào loại số 1 thế giới. Khắp hang cùng ngõ hẻm của đất nước này, nơi đâu cũng có quán nhậu. Một bộ phận người  dân có xu hướng uống rượu ngoại, không uống bia trong nước mà uống bia nhập mới sang. Số tiền tiêu tốn cho bia rượu không kém thuốc lá, trong đó ngoại tệ chảy ra cho việc nhập bia rượu không nhỏ.  

Tiền trả cho những cơn say và khói thuốc đóng góp đáng kể cho con số nhập siêu của đất nước. Nghèo mà hoang phí thì không thể thoát nghèo.

Sử dụng rượu bia nhiều không chỉ tiêu tốn tiền của, mà hậu quả ghê gớm của nó là bệnh tật và các loại tai nạn, tệ nạn. Rượu bia dẫn đến tai nạn giao thông, ẩu đả, xa hơn là các loại bệnh tật có nguyên nhân từ bia rượu. Có những bác sĩ tâm sự, một đêm thức trắng để cấp cứu bệnh nhân, mệt mỏi một phần, nhưng buồn nhất là phải cứu những người say bị tai nạn giao thông hoặc đánh nhau gây thương tích. Thật vô nghĩa cho người bị thương, buồn cho người chữa thương.

Nhiều người kêu ca về giá cả và những khó khăn của cuộc sống, nhưng rất ít người hiểu rằng có những khó khăn tự mình tạo ra, gây thiệt hại cho bản thân và cho xã hội. Điển hình như hút thuốc lá, một người nghiện thuốc lá tiêu xài một khoản tiền đáng kể cho gia đình, có hại cho sức khoẻ bản thân. Người nghiện cả nước tiêu xài mỗi năm 16.000 tỉ đồng và tạo ra một môi trường ô nhiễm, ảnh hưởng đến sức khoẻ của cả cộng đồng.

Nhiều người thu nhập thấp, gia đình túng thiếu, nhưng vẫn lao vào các cuộc nhậu, gia đình càng bi kịch hơn. Một quốc gia có tỉ lệ người hút thuốc lá cao nhất thế giới chứng tỏ dân trí quốc gia đó còn thấp. Một quốc gia có tỉ lệ người uống bia rượu và gây ra các hậu quả khác cho xã hội cao chứng tỏ quốc gia đó còn lạc hậu. Người VN phải thẳng thắn tự kiểm điểm như vậy để thay đổi nhận thức, cải thiện hành vi ứng xử trong tiêu dùng, sinh hoạt nhằm nâng cao dân trí. Không tự mình thấy xấu xí, chỉ biết ca ngợi mình thì không thể tiến bộ.

Tuyên truyền để người dân thay đổi nhận thức, hành vi là cần thiết, nhưng có một công cụ thúc đẩy tiến trình đó đi nhanh hơn là luật pháp.  Đã có quy định về xử phạt hành vi hút thuốc lá nơi công cộng nhưng quy định này không được thực thi trên thực tế. Đã có quy định về lái xe có nồng độ bia rượu nhưng việc xử phạt cũng chưa thật nghiêm khắc. Luật không nghiêm thì dân không thể tự giác.   

Lê Chân Nhân