Đó là dự án Luật Việc làm và dự án Luật Hộ tịch. Lý do đơn giản là vì chất lượng soạn thảo các dự án luật này chưa đạt yêu cầu. Mà chất lượng soạn thảo các dự án luật chưa đạt yêu cầu thì chủ yếu là vì các chính sách chưa được làm rõ.

Trong  thời gian vừa qua, Chính phủ cũng đã chủ động xin rút một dự án luật khác ra khỏi chương trình. Đó là dự án Luật Đầu tư công và Mua sắm công. Dự án luật này cũng chưa làm rõ được chính sách. Bởi vì rằng đầu tư công cái gì, mua sắm công cái gì thì đã được Luật Ngân sách và việc phân bổ ngân sách của Quốc hội xác định.     

Còn đầu tư công như thế nào, mua sắm công như thế nào thì đã được Luật Đấu thầu điều chỉnh. Thế thì chính sách mới có thể đưa ra ở đây là gì? Việc tìm câu trả lời sau nhiều năm cố gắng, trăn trở đã không mang lại kết quả.

Những quyết định trên của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội và của Chính phủ là việc cực chẳng đã, nhưng lại rất cần thiết. Việc làm này có thể xác lập tính kỷ luật cao hơn, cũng như những đòi hỏi mới cho quy trình soạn thảo văn bản pháp luật. Cứ nhìn vào cách soạn thảo 3 văn bản pháp luật nói trên, chúng ta sẽ thấy đó là quá trình cố gắng đi tìm nội hàm cho những cái tên văn bản luật đã có sẵn.

Chúng ta thông qua một chương trình xây dựng pháp luật với hàng chục, hàng trăm cái tên. Tìm nội hàm cho nhiều trong những cái tên đó sẽ là những việc làm tốn công, tốn sức, tốn tiền, mà không phải bao giờ cũng mang lại kết quả hữu ích. Tuy nhiên, điều đáng băn khoăn nhất ở đây là: Làm như vậy thì chúng ta đang làm luật vì luật hơn là làm luật vì cuộc sống. Trong khi đó, làm luật chỉ là một trong những cách (cho dù là cách quan trọng nhất) để chúng ta phản ứng lại với những vấn đề có thật của cuộc sống mà thôi.

Thế thì, phải nhận biết vấn đề của cuộc sống trước, rồi mới bắt đầu làm luật sau. Mọi vấn đề phát sinh trong cuộc sống đều có nguyên nhân. Mọi nguyên nhân đều phải có được một giải pháp để xử lý. Giải pháp đó được gọi là chính sách. Không rõ chính sách thì không thể soạn thảo ra văn bản pháp luật phù hợp được. Làm luật vì vậy trước hết là làm chính sách.