Mùa xuân, ban nở kín núi rừng Tây Bắc, những bông hoa xinh đẹp, dịu dàng như người phụ nữ Thái. Khi những nụ hoa chớm bung cánh, những người phụ nữ Thái sau buổi lên nương lại tranh thủ hái búp hoa và lá bánh tẻ về để nấu những món ngon cho gia đình và thết khách.

Ảnh: Hoa ban xinh đẹp của núi rừng Tây Bắc (nguồn: Đỗ Thảo)

Được thưởng thức những món ăn chế biến từ hoa ban, chúng tôi cảm nhận sâu sắc sự khéo léo của phụ nữ Thái. Họ nhặt lấy cánh và nhụy ban, đem rửa nhẹ nhàng và trần qua nước nóng. Sau đó vò nát hoa để đem nấu thành nhiều món ăn khác nhau. Món xôi ban ngọt bùi, thơm dịu, chấm cùng chẳm chéo, thứ nước chấm truyền thống của người Thái, tạo thành hương vị ru lòng người. Khi đồ xôi, cho hoa ban vào đồ cùng, hoa và gạo nương dậy hương ngào ngạt, thơm ngon.

Ảnh: bà con người Thái hái cánh hoa, nhụy hoa và lá bánh tẻ để nấu thành những món ngon hấp dẫn (nguồn: Đỗ Thảo)

 

Nộm hoa ban là món ăn cầu kì và ngon miệng, thể hiện sự tỉ mỉ của người Thái. Ban được trần nước sôi rồi trộn với các gia vị như vỏ dổi, ớt, hạt tiêu, mắc khén. Món nộm đượm vị ngọt thơm, lại thoảng vị cay nồng như hương vị của núi rừng đang hòa trộn trong miệng.

Hoa ban xào măng đắng dậy lên hương thơm và vị ngọt mát, thanh khiết của những sản vật nơi núi rừng. Ban và măng quyện vào nhau, như “tung hô” vị ngon của nhau lên, khiến cho chúng tôi nức lòng mà tấm tắc.

Ảnh: Hoa ban xào

Canh hoa ban, nấu ban cùng nước thịt và gia vị truyền thống của núi rừng, bát canh dậy hương quyến rũ, thanh khiết, trong trẻo, tươi ngon, tràn trề sức sống. Còn nhiều món ngon được người phụ nữ Thái sáng tạo như món hoa ban trộn thịt băm, hoa ban nhồi cá nướng, gà nướng... món nào cũng dậy lên một vị ngon hấp dẫn, ban làm cho những loại thực phẩm đi kèm ngon hơn, thơm hơn và quyện chặt với nhau để quyến rũ thực khách.

 

Nộm hoa ban mê lòng người (nguồn: Đỗ Thảo)

Ước mong được nếm tất cả các món ngon từ ban, bởi chúng tôi mê mẩn ban ngay từ lần đầu tiên nếm thử. Thế mới biết, dù chúng tôi đã đi nhiều, đã được “say” nhiều hương rừng, mà mới như đang “mon men” bước tới vương quốc ẩm thực của người Thái ở Tây Bắc, mà như vỡ òa khi khám phá thêm một đặc sản nữa có cái tên rất đẹp.

Ban đẹp và thơm ngon, ban thanh mát, vị bùi mà ngọt, mà đậm như níu lòng người, để lòng người cứ say mê. Tận hưởng cảm giác thưởng thức những món ngon từ hoa ban giữa những tháng mùa xuân tươi đẹp nơi đất rừng Tây bắc, được theo chân các chị, các cô người Thái lên nương tìm ban, được xem cách họ chế biến ban, mà thấm, mà thích thú không muốn xa mảnh đất này.