Từ 2-3% trẻ mắc bệnh tật này 

Khi lớn lên, anh Đức Hùng (Hà Nội) cảm thấy rất tự ti vì “cậu nhỏ” của mình rất bé, thậm chí rất khó cương cứng khi sinh hoạt tình dục. Đi khám bác sĩ mới phát hiện ra bộ phận sinh dục của anh một bên không có tinh hoàn, một bên có nhưng rất bé, chỉ nhỏ như hạt lạc, trong khi tinh hoàn bình thường có kích cỡ như hạt mít.

Theo các bác sĩ, đây là một trường hợp điển hình của tinh hoàn ẩn và teo tinh hoàn. Bác sĩ Nguyễn Văn Tuấn cho biết, tinh hoàn ẩn là sự bất thường khi tinh hoàn không nằm trong bìu mà còn nằm lại trên đường di chuyển tới bìu trong thời kì phôi thai. Đây là một bệnh thường gặp ở trẻ sơ sinh và dưới 6 tuổi. Tinh hoàn ẩn có thể gặp ở cả 2 bên, có khi chỉ một bên và thường gặp nhất là tinh hoàn bên phải. Nếu trong năm đầu sau sinh mà cả hai tinh hoàn vẫn chưa có mặt trong bìu thì có thể chắc chắn là trẻ mắc tật tinh hoàn ẩn.

Trên thực tế tinh hoàn ẩn được phát hiện ở mọi lứa tuổi do không được quan tâm hoặc bị bỏ sót trong quá trình thăm khám lâm sàng.
Trong thời kỳ bào thai, 2 tinh hoàn của thai nam phát triển trong ổ bụng của thai nhi. Vào tháng thứ bảy của thai kỳ chúng di chuyển dần về phía dưới để đi vào trong bìu. Nếu quá trình này không xảy ra hoặc xảy ra không hoàn toàn đối với 1 hoặc cả 2 tinh hoàn sẽ làm xuất hiện tật tinh hoàn ẩn. Trẻ sinh thiếu tháng dễ mắc tật này hơn trẻ sinh đủ tháng, 30% trẻ bị tật này bị ẩn tinh hoàn cả hai bên và thường là bên phải bị nhiều hơn bên trái.

Có từ 2 đến 3% trẻ mắc tật này bị teo hoặc không có tinh hoàn, tật này thường kết hợp với các dị tật bẩm sinh khác và bất thường của nhiễm sắc thể. Nếu trong gia đình có người mắc tật này thì tỉ lệ sinh con bị tật tinh hoàn ẩn sẽ gia tăng, một số trẻ có kèm theo thoát vị bẹn.

Người bị tinh hoàn ẩn có thể mắc các dị dạng khác, nhất là đối với thể ẩn cả 2 bên có thể gặp những rối loạn bệnh lý nhiễm sắc thể giới tính, tật ái nam ái nữ hoặc kèm theo dị dạng ở đường tiết niệu như tật lỗ đái thấp, suy tuyến sinh dục... Biến chứng của tinh hoàn ẩn có thể gây ra vô sinh do sự thoái hóa của tinh hoàn, loạn sản gây ung thư hóa ở tinh hoàn ẩn rất cao so với tinh hoàn bình thường. Ngoài ra cũng có thể gặp các biến chứng xoắn vặn tinh hoàn, chấn thương vỡ tinh hoàn ẩn... Vì vậy, việc phát hiện sớm và điều trị bệnh tinh hoàn ẩn ở trẻ nhỏ là rất quan trọng.

Có thể khắc phục nếu điều trị kịp thời 

Các bác sĩ cho biết, nhiều phụ huynh rất quan tâm tới việc sinh con trai hay con gái nhưng lại không để ý tới việc chăm sóc cho bộ phận sinh dục và khả năng sinh sản của con từ nhỏ. Trong khi đó, ngay từ khi trẻ còn rất nhỏ, bố mẹ có thể phát hiện sớm các bất thường ở bộ phận sinh dục của con, trong đó có bất thường về vị trí và kích cỡ của tinh hoàn, và đưa trẻ đi khám sớm như nhìn thấy túi bìu không cân đối: Một bên trông bình thường và một bên nhỏ hoặc xẹp lép (ẩn tinh hoàn một bên) hoặc cả hai túi bìu nhỏ, xẹp. Khi sờ vào bìu không tinh hoàn ở 1 hoặc cả 2 bên.
Theo các chuyên gia, với các bé dưới 1 tuổi nếu tinh hoàn chưa xuống bìu nhưng sờ nắn thấy ở ống bẹn, thấp về phía túi bìu thì nên theo dõi thêm, một số trường hợp tinh hoàn sẽ xuống bìu khi trẻ đến 1 tuổi. Nếu sau 1 năm tuổi mà tinh hoàn vẫn chưa xuống bìu thì nên điều trị thuốc và chuẩn bị phẫu thuật sớm. Nếu siêu âm thấy tinh hoàn trong ổ bụng thì nên mổ sớm vào những tháng cuối của năm tuổi đầu tiên.

Chỉ định mổ tốt nhất là khi trẻ từ 1 tới 2 tuổi, trẻ sau 5 tuổi không được phẫu thuật thì tỷ lệ vô sinh cao tới 75%. Khi đã ở tuổi dậy thì và tinh hoàn teo mất chức năng hoặc nguy cơ thoái hóa cao thì phải cắt bỏ tinh hoàn teo. Vì thế, nếu phát hiện và điều trị kịp thời, bé trai bị tinh hoàn ẩn vẫn có thể khắc phục và duy trì được khả năng sinh sản.
Yên Chi