Hiểu thêm về hẹp bao quy đầu ở trẻ

Th.S, BS Lê Thanh Hùng – Phó Khoa Ngoại, Bệnh viện Nhi Đồng 1 TPHCM cho biết, bình thường ở bộ phận sinh dục nam của em bé mới sinh ra có phần da và niêm mạc phủ lên quy đầu, tình trạng sinh lý lỗ chít hẹp nhỏ, tuột về nó không ra, hiện tượng này gọi là hẹp bao quy đầu.

Bình thường, hơn 90% trẻ sơ sinh hẹp bao quy đầu tự nhiên. Đến khi trẻ ba tuổi thì tình trạng này chỉ còn khoảng 50% và đến khi 15 tuổi thì còn sót lại khoảng 5%. Hẹp bao quy đầu là hiện tượng sinh lý thông thường ở trẻ. Theo thời gian, từ từ da quy đầu sẽ rộng ra do hiện tượng bong tróc. Đến độ tuổi trưởng thành chỉ còn khoảng 1% nam giới bị hẹp bao quy đầu. Tuy nhiên, không nên đợi đến lúc trưởng thành mới phát hiện tình trạng này.  

Trong quá trình niêm mạc ở mặt trong của quy đầu và da quy đầu bong, giãn ra có thể xảy ra những hậu quả như bế tắc đường tiểu, từ đó dẫn đến hiện tượng nhiễm trùng ngược dòng. Đầu tiên là nhiễm trùng tại chỗ viêm bao quy đầu, viêm niệu đạo. Tiếp theo có thể là viêm bàng quang trào ngược, khi lên niệu quản có thể gây viêm đài bể thận. Về lâu dài, tình trạng này có thể dẫn đến suy thận, nếu không điều trị kịp thời có thể tử vong.

Khi nào cần phẫu thuật?

Việc chỉ định trẻ tuổi nào mổ tùy thuộc vào quan điểm của quốc gia và của thầy thuốc. Ví dụ như ở Mỹ, khi trẻ vừa mới sinh ra bác sĩ sản khoa đã gợi ý hỏi gia đình có cắt quy đầu cho em bé không. Nếu được sự đồng ý, bác sĩ sẽ tiến hành cắt bao quy đầu cho trẻ trong thời kì sơ sinh. Những người theo đạo Hồi, người Do Thái thường có tập tục cắt bao quy đầu cho bé trai. Ở Việt Nam, thông thường bác sĩ vẫn khuyên nên đợi trẻ hơn 3 tuổi, nếu lúc đó trẻ vẫn bị hẹp bao quy đầu và có khả năng xảy ra những biến chứng thì sẽ được chỉ định phẫu thuật.

Theo bác sĩ Thanh Hùng, trong quá trình từ khi sinh ra đến khi 3 tuổi, cần hướng dẫn bà mẹ chăm sóc trẻ tại nhà nhằm giúp bao quy đầu của trẻ có thể tuột ra tự nhiên. Trong quá trình tắm cho trẻ, da quy đầu thường mềm hơn bình thường. Vì vậy các bà mẹ có thể tuột nhẹ nhàng về phía sau trên đầu dương vật của bé. Thao tác này sẽ hỗ trợ quá trình bong tách ra được nhanh và kịp thời hơn, chủ động phòng tránh được việc bị tắc, ứ đọng nước tiểu ở lỗ sáo gây viêm đỏ, hạn chế tình trạng xơ cứng mãn tính. Nếu được cha mẹ chăm sóc đúng cách thì 100% trẻ bị hẹp bao quy đầu có thể bong da quy đầu một cách tự nhiên, không cần phẫu thuật.

Những bé trai có độ tuổi nhỏ dưới 3 tuổi bị hẹp bao quy đầu cũng có thể được điều trị nội khoa để nâng tách nhẹ bao quy đầu. Trẻ được bôi thuốc trong khoảng thời gian 3 tuần giúp bao quy đầu trở nên mềm, chống dính và giãn ra từ từ.

Riêng với những em bé bị hẹp bao quy đầu gây viêm xơ tắc thì phải chỉ định mổ lập tức. Trước khi phẫu thuật hẹp bao quy đầu, trẻ được làm các xét nghiệm cần thiết (xét nghiệm máu, thử nước tiểu). Sau đó, trẻ sẽ được phẫu thuật trong vòng 30 phút. Nếu sức khỏe trẻ ổn định, không có biến chứng gì thì có thể xuất viện trong ngày.

Sau khi phẫu thuật, ngoài kháng sinh, thuốc giảm đau, cha mẹ cũng nên chú trọng vấn đề ăn uống cho trẻ. Cha mẹ nên bổ sung cho trẻ những thực phẩm có chất rau, dễ tiêu để tránh táo bón. Thời gian 2 - 3 ngày đầu sau khi phẫu thuật nên hạn chế trẻ chạy nhảy vì có thể chạm vào vết thương gây chảy máu.

Minh Phạm – Thu Tài