Từ giải bài toán nhỏ...

Ấn tượng đầu tiên khi gặp Tùng là vẻ vừa hồn nhiên vừa đĩnh đạc của em và sau đó là căn nhà ba gian cổ kính hiếm có của gia đình em. Thấy tôi trầm trồ trước những tạo vật bằng gỗ có hình thù lạ mắt, Tùng khoe: “Tự tay ba em làm hết đó, thấy đẹp không?”. Hiên nhà được trang trí bằng gỗ mộc qua bàn tay tài hoa của người cha cũng là góc học tập của Tùng, trước sân có cây xanh và tiếng chim lảnh lót làm tôi có cảm tưởng như đây là nơi “đóng cửa luyện công” của một nhà hiền triết nhỏ tuổi.

“Góc trời nhỏ” này là nơi Tùng ấp ủ đam mê với những dòng code (mã lập trình), say mê tới nỗi, đôi khi quên mất cả thế giới xung quanh hay “quên cả lời mẹ dặn quét nhà” như lời thật thà cậu nói. Mời khách bằng một ly “nước lọc rất tốt cho sức khỏe”, cậu bắt đầu bật laptop và giới thiệu về đứa con tinh thần vừa được vinh danh - phần mềm Mạng xã hội học tập Việt Nam (www.StudyVn.Vn). Tùng cho biết đây là ứng dụng được thiết kế đa nền tảng (có thể chạy trên máy tính, điện thoại và iPad).

Phan Thanh Tùng say mê với những dòng code đôi khi quên thế giới xung quanh.
Như tên gọi, ý tưởng viết ứng dụng này xuất phát từ những “rắc rối” chính bản thân Tùng và các bạn gặp phải trong quá trình học tập. “Lên cấp 3, công thức nhiều lắm, nhiều khi bọn em không nhớ nổi, giả sử anh học lớp 12 mà quên công thức lớp 11 thì dùng cái này là tra được ngay” - Tùng nói.

StudyVn tích hợp từ điển hóa học, trắc nghiệm tiếng Anh, tra cứu công thức, luyện đề thi... với nội dung chi tiết và giao diện dễ tương tác, giúp người dùng tra cứu dễ dàng.

Đây không phải lần đầu Tùng viết ứng dụng học tập, năm 2013, tại Hội thi Tin học trẻ của tỉnh, phần mềm VDevPascal của Tùng đã ẵm giải nhì sáng tạo. Phần mềm này giúp chỉ ra cụ thể lỗi sai trong thuật toán Pascal để người mới học tìm hướng khắc phục. “Khi mới học em thường gặp lỗi mà không biết bị lỗi chỗ nào, nhưng khi gỡ được nút thắt thì bài toán sẽ được giải quyết dễ dàng. Em viết phần mềm này để giúp các bạn mới tiếp xúc với tin học vượt qua khó khăn bước đầu”. VDevPascal là lần đầu tiên Tùng có cơ hội đưa con cưng ra “biển lớn” tại Hội thi Tin học trẻ toàn quốc năm ngoái với giải nhì sáng tạo.

Lần này, StudyVn đã nhảy lên một bậc cao hơn với giải nhất danh giá. Cả hai phần mềm này đều có điểm khởi đầu là việc giải những “bài toán nhỏ” trong cuộc sống. Từ những “bài toán nhỏ” đến những “thuật toán nhỏ” và sau đó đến phần mềm hoàn chỉnh là biết bao công sức và nhẫn nhại của chàng trai này, nó là những dấu son cho niềm đam mê không ngừng được vun đắp. 

Bây giờ là tháng 9, những ngày hè là thời gian Tùng tất bật “chạy dự án” cho các công ty, hiện tại Tùng đang thiết kế website cho một đại lý đặt vé máy bay, đây là những khoản thu nhập giúp Tùng tự đóng tiền học phí và sách vở cho năm học mới. Tôi thắc mắc: “Làm nhiều vậy thời gian đâu mà học?”, Tùng chỉ tôi nhìn lên tấm gương treo ngược trên trần nhà, cùng một lời giải thích nghe rất quái: “Cái gương này gọi là gương phản tỉnh, ba em treo trên đó để mỗi ngày em tự soi mình, cái gương sẽ nhắc em là ai để mình tìm lại được cân bằng”.

Người cha “tâm lý”

“Em tiếp xúc với game từ năm lớp 3 và bị game mê hoặc. Năm đó em học lực trung bình, những năm sau cũng không khá hơn là bao” - Tùng cười khoe chiến tích. Anh Phan Như Chi - cha Tùng - như vẫn chưa hết ngao ngán khi kể những ngày ấy: “Nó ở quán điện tử nhiều hơn ở nhà, tôi và vợ cứ mấy bữa lại chạy đi kiếm con”. Tùng ăn năn: “Lúc đó em còn nhỏ nên chưa có nhận thức, chỉ ham chơi làm ba mẹ phiền lòng”. Lên cấp 2, nhờ cha luôn kèm cặp, lựa lời bảo ban mà cậu học trò cá biệt đã bắt đầu “hoàn lương”, tuy thế giới game online vẫn còn đầy hấp lực với Tùng, thành tích học tập của cậu bắt đầu được cải thiện. 

Tùng nói về cha với vẻ tự hào: “Ba em tuy làm thợ mộc nhưng ngày xưa học rất giỏi, ba không muốn em đứt gánh giữa đường như ba nên luôn lựa lời khuyên bảo những khi em sao lãng. Ba đọc rất nhiều sách và say mê khoa học”. Tùng lần lượt giải thích ý nghĩa về những vật dụng bằng gỗ được ba tạo hình tỉ mỉ trong nhà, ngoài chiếc gương phản tỉnh, bên trái mái hiên là một lỗ đen có bóng điện ở phía cuối, ngụ ý cuộc sống dù có trôi về phía bóng tối thì vẫn có ánh sáng dẫn lối.

Bước ngoặt đến với Tùng năm lớp 8 khi cậu bắt đầu học Pascal (một ngôn ngữ lập trình căn bản), những thuật toán như cánh tay níu cậu ra khỏi game để bắt đầu hành trình khám phá mới. Niềm đam mê lớn dần qua mỗi bài toán và chiếc máy tính để bàn không còn là “bạn xấu” rủ rê con trai trong mắt cha mẹ Tùng nữa, mà gắn bó với cậu như người bạn tốt, một người tri kỷ. 

Anh Phan Như Chi nhớ lại: “Thấy Tùng có năng khiếu, tôi tính bắt Internet về nhà để cháu học, không chỉ học công nghệ thông tin mà các môn khác nữa”. Quyết định này vấp phải không ít lời xì xào của họ hàng và bà con hàng xóm. “Họ bảo tôi vẽ đường cho hươu chạy, bởi ai cũng biết quá khứ cá biệt của nó” - anh Chi cười mãn nguyện bởi Tùng đã “chạy” đúng chứ không lầm đường như mọi người đã lo xa.

Từ khi nhà có Internet, Tùng bắt đầu tìm tòi sâu hơn về công nghệ thông tin, niềm vui đầu tiên của cậu là tạo ra những trang web miễn phí với giao diện đơn giản làm diễn đàn cho lớp. Cảm hứng sáng tạo đã nuôi dưỡng niềm hứng khởi cho cậu, Tùng bắt đầu học lập trình từ việc nghiên cứu các mã nguồn mở, sau đó đến các ngôn ngữ lập trình php, c++, C#, java...

Hiện nay, Tùng là một trong những người tiên phong phát triển và Việt hóa nền tảng (framework) Laravel, một php framework mới nổi ở nước ngoài. Tùng chia sẻ: “Học lập trình như leo núi, cứ leo qua từng ngọn núi thì kỹ năng càng điêu luyện, quan trọng nhất là phải leo bằng chính đôi chân của mình”. Thấy thành tựu thì có vẻ đơn giản, nhưng đằng sau đó là rất nhiều kỳ công. Từ chỗ “gà mờ” môn tiếng Anh, Tùng đã tự học qua youtube, phim ảnh và ca nhạc để có thể đọc được tài liệu nước ngoài.

Chính đam mê đã rèn luyện cho Tùng khả năng tự lập trong học tập và cuộc sống, nhưng đam mê cũng khiến cậu trả giá bằng nhiều giờ thức đêm để cho ra những “đứa con tinh thần của mình".

Chàng trai năng động Người ta thường dùng các tính từ “lầm lỳ”, “kiệm lời”... để nói về các chàng trai công nghệ thông tin, nhưng khi tiếp xúc với Tùng, tôi ngỡ ngàng trước sự hoạt ngôn của cậu, nói không ngoa thì Tùng là một nhà diễn thuyết nhỏ tuổi.

Sở thích hùng biện, diễn thuyết của Tùng đến từ một phương châm sống: “Chia sẻ để học hỏi, phát triển”. Từ những ngày đầu tiên tiếp xúc với ngôn ngữ lập trình, Tùng tìm đến các diễn đàn trên mạng và nhận được sự giúp đỡ của những người đi trước. Đến khi thông thạo một ngôn ngữ lập trình mới, Tùng lại làm video hướng dẫn cho người đến sau. Nhờ khả năng diễn đạt hài hước, dí dỏm và tích cực chia sẻ mà Tùng được nhiều người biết đến, các video trên kênh youtube của cậu thu hút hàng nghìn lượt xem.

 Nhưng Tùng lại tính “đường dài” hơn tuổi của cậu: Theo dõi phim về IT em thấy khi làm một dự án nào đó thì phải thuyết phục mọi người tin vào khả năng của mình, khả năng diễn đạt tốt sẽ giúp em tiến xa hơn”. Chính phươngchâm chia sẻ là động lực thô ithúc Tùng viết những ứng dụng hữu ích hướng đến cộng đồng, đây cũng là chìa khóathành công của hầu hết các công ty công nghệ hiện nay.

Không “ngồi lỳ” với máy vi tính cả ngày, Tùng là chàng trai hiếu động, yêu thích các môn thể thao và hoạt động xãhội. Chàng trai này còn đạidiện cho lớp thi nấu ăn vàkhông bỏ lỡ cơ hội thể hiện tàidiễn thuyết vì “món ăn sẽ ngon hơn nếu kể một câu chuyện có duyên”. Tự nhậnmình “không phải thiên tài”,tài năng tin học nhỏ tuổi luôntìm cách cân bằng cuộc sốnggiữa đam mê và học tập. Tùng đang học khá 3 môn khối A vàdự định thi vào khoa Công nghệ thông tin của Đại họcKhoa học tự nhiên và xa hơnnữa là kiếm học bổng du học.