Tiền không vào, nhưng vẫn chạy hệ thống

Ngày 9.1, phiên tòa xử Huyền Như nóng “hầm hập” khi luật sư thẩm vấn các bị cáo, các đương sự. Nhiều vấn đề được đề cập, “nóng” nhất là trách nhiệm của Ngân hàng Thương mại cổ phần Công Thương Việt Nam (VietinBank) trong việc quản lý tài khoản của khách hàng.

Trước khi đó, bất ngờ lớn nhất là với một “đại án” kỷ lục, với nhiều vấn đề phức tạp còn đang tranh cãi, thì đại diện Viện KSND TPHCM giữ quyền công tố kiểm sát tại tòa lại không tham gia xét hỏi, với lý do HĐXX đã hỏi đủ.

Với số tiền chiếm đoạt lúc đầu là gần 5.000 tỉ đồng, theo kết luận điều tra và cáo trạng thì có đến hơn 3.400 tỉ rút ra từ VietinBank, trong đó gần 600 tỉ đồng do Huyền Như giả chữ ký thế chấp tiền gửi của khách hàng, lập hồ sơ vay giả để chiếm đoạt tiền. Hàng ngàn tỉ đồng khác bị Huyền Như lập chứng từ giả rút tiền từ tài khoản của khách hàng tại VietinBank.

Huyền Như đã vượt qua mọi rào cản, mọi hệ thống kiểm sát, mọi quy định của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và của VietinBank (!?). Huyền Như bị truy tố về tội “lừa đảo”, nhiều cán bộ của VietinBank bị truy tố về hành vi “thiếu trách nhiệm, vi phạm quy định về cho vay …”.

Cũng trong ngày 9.1, lãnh đạo VietinBank công bố với báo chí: “Tiền các cá nhân, doanh nghiệp gửi qua Huyền Như không hề được cập nhật vào hệ thống của Vietinbank” (!?).

Như vậy, tiền không chạy vào, nhưng vẫn chạy ra từ hệ thống VietinBank? Khách hàng tự quản lý tài khoản của mình tại VietinBank? 

Với trích dẫn quy định và câu hỏi của luật sư Nguyễn Thị Bắc (bảo vệ quyền lợi cho VietinBank) tại phiên tòa chiều 9.1, thì Huyền Như xác nhận: “Khách hàng có trách nhiệm quản lý tài khoản số dư của mình, việc khách hàng không quản lý số dư của mình dẫn đến bị lợi dụng, gian dối, chiếm đoạt tiền trên tài khoản thì khách hàng phải tự chịu trách nhiệm”.

Đây cũng là một trong những quan điểm của VietinBank được thể hiện trong hồ sơ, là một trong những căn cứ được nêu tại kết luận điều tra, để phủ nhận trách nhiệm của VietinBank với khách hàng. Như vậy, sau khi gửi tiền tại VietinBank, khách hàng phải tự quản lý, giữ gìn tiền của mình?

Những lỗ hổng… khủng khiếp !

Huyền Như làm giả hợp đồng ủy thác đầu tư vốn giữa VietinBank (bên nhận ủy thác) với khách hàng (bên ủy thác), đóng dấu thật của VietinBank. Sau khi khách hàng chuyển tiền vào tài khoản của khách hàng tại VietinBank theo hợp đồng, thì dùng chứng từ giả để chuyển tiền, rút tiền, chiếm đoạt.

Luật sư tham gia phiên tòa nhận định: “Huyền Như nhận hồ sơ mở tài khoản thật của khách hàng từ lãnh đạo Chi nhánh Ngân hàng Công Thương, hủy đi và thay bằng bộ hồ sơ mở tài khoản giả, giả chữ ký, dấu của ngân hàng và khách hàng.

Sau khi khách hàng chuyển tiền vào tài khoản của khách hàng tại Ngân hàng Công Thương, Như tự ý làm giả chứng từ chuyển tiền đi hoặc rút ra, chiếm đoạt. Huyền Như sử dụng hệ thống máy tính của ngân hàng tự ý chuyển tiền trên tài khoản hợp pháp của khách hàng tại Ngân hàng Công Thương để chiếm đoạt.

Huyền Như dùng chứng từ giả, ký chữ ký giả, sử dụng dấu giả để chuyển tiền, rút tiền trên tài khoản hợp pháp của khách hàng tại Ngân hàng Công Thương. Huyền Như tự ý trích tiền trên tài khoản hợp pháp của khách hàng để lập sổ tiết kiệm mang tên khách hàng.

Sau đó, Huyền Như nhờ người đứng tên hồ sơ vay giả, giả chữ ký khách hàng, sử dụng trái phép tiền gửi này cầm cố vay vốn tại Ngân hàng Công Thương, sau đó Ngân hàng Công Thương tự ý trích tiền gửi của khách hàng để thu nợ đã cho vay trái pháp luật”.

Ngoài Huyền Như, nhiều cá nhân tại VietinBank đã bị truy tố về tội “thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng, vi phạm quy định về cho vay, gây hậu quả nghiêm trọng”.

Với việc truy tố các cá nhân này, có thể thấy các sai phạm của VietinBank chính là nguyên nhân gây ra việc Huyền Như chiếm đoạt tiền. Thế nhưng VietinBank khẳng định không liên quan, không chịu trách nhiệm, không thiệt hại tài sản, không có trách nhiệm bồi thường.

Một chuyên gia về kinh tế, ngân hàng cho rằng: “Khi khách hàng gửi tiền vào ngân hàng, trách nhiệm của ngân hàng là phải quản lý tiền và thực hiện các giao dịch của khách hàng đúng quy định pháp luật.

Nếu những người có quyền và nghĩa vụ liên quan đến việc thu, chi, chuyển tiền của khách hàng không thực hiện đúng chức trách của họ mà gây thất thoát tài sản thì ngân hàng phải chịu trách nhiệm về sự thất thoát tài sản.

Ngân hàng có quyền yêu cầu những người có quyền và nghĩa vụ liên quan đến việc thu, chi, chuyển tiền của khách hàng không thực hiện đúng chức trách của họ phải bồi thường cho ngân hàng. Những vấn đề này đều được quy định trong pháp luật Việt Nam hiện hành và cũng là thông lệ quốc tế”.