Hình sự hoá quan hệ dân sự

Ngày 28.11.2004, ông Lê Văn Tài - chủ DNTN điện máy Thuỷ (Trà Vinh) - chở một số hàng điện máy đến cửa hàng của ông Lý Quốc Nghiệp (chủ DNTN Quốc Nghiệp, ở P.6, TP.Trà Vinh) theo thoả thuận. Giao dịch không tuân theo quy định trong hoạt động thương mại, không có hoá đơn chứng từ. Ông Tài không yêu cầu ông Nghiệp ký nhận hàng và xác nhận nợ.

Năm 2005, hai bên phát sinh tranh chấp, ông Tài kiện ông Nghiệp không thanh toán số tiền 151.540.000 đồng. Ngày 31.5.2007, CQĐT Công an tỉnh Trà Vinh khởi tố vụ án, khởi tố bị can. Ngày 30.10.2007, Viện KSND TX.Trà Vinh (thời điểm đó) truy tố ông Nghiệp về tội “lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản” của ông Tài số tiền trên.

Ngày 24.4.2008, TAND TX.Trà Vinh xử Lý Quốc Nghiệp 4 năm tù giam. Ngày 8.9.2008, TAND tỉnh Trà Vinh xử y án sơ thẩm. Tuy nhiên, ngày 11.5.2009, Viện trưởng Viện KSND Tối cao có kháng nghị, đề nghị Toà hình sự, TAND Tối cao xét xử giám đốc thẩm, huỷ 2 bản án sơ thẩm và phúc thẩm vì không đủ chứng cứ buộc tội Lý Quốc Nghiệp. Ngày 30.9.2009, Toà hình sự TAND Tối cao có quyết định giám đốc thẩm, huỷ 2 bản án sơ thẩm và phúc thẩm.

Quyết định giám đốc thẩm ghi rõ: “Toà án cấp sơ thẩm, toà án cấp phúc thẩm quy kết bị cáo Nghiệp nhận số hàng của ông Tài gồm 56 TV, 4 máy giặt, 27 đầu đĩa trị giá 211.540.000 đồng và đã thanh toán cho ông Tài 60 triệu đồng, còn lại 154.540.000 đồng chưa thanh toán theo tố cáo của ông Tài là chưa thoả đáng và không đúng quy định của pháp luật”. Ngày 30.6.2011, Viện KSND TP.Trà Vinh ban hành 2 quyết định đình chỉ vụ án hình sự và đình chỉ vụ án đối với bị can Lý Quốc Nghiệp.

Ông viện trưởng cố buộc tội

Tưởng đâu công lý đã đến, ai ngờ, ngày 15.7.2011, Viện trưởng Viện KSND tỉnh Trà Vinh - ông Nguyễn Trọng Khoẻ - ban hành quyết định huỷ bỏ quyết định đình chỉ vụ án và yêu cầu ra quyết định truy tố đối với bị can Lý Quốc Nghiệp vì có thủ đoạn gian dối chiếm đoạt tài sản của ông Tài. Theo đó, ngày 8.9.2011, Viện KSND TP.Trà Vinh ra cáo trạng truy tố bị can Lý Quốc Nghiệp tội “lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản” vì ông Nghiệp có thủ đoạn gian dối chiếm đoạt tài sản của ông Tài.

Ngày 3.10.2011, TAND TP.Trà Vinh xét xử và tuyên bị cáo Nghiệp phạm tội “lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản” và xử phạt 2 năm tù giam. Ông Nghiệp kháng cáo, ngày 8.7.2013, TAND tỉnh Trà Vinh xử phúc thẩm, tuyên huỷ bản án hình sự sơ thẩm ngày 3.10.2011 của TAND TP.Trà Vinh, giao hồ sơ về Viện KSND TP.Trà Vinh để điều tra xét xử lại.

Ngày 2.1.2014, Viện KSND TP. Trà Vinh đã ban hành 2 quyết định đình chỉ vụ án hình sự và đình chỉ vụ án đối với bị can Lý Quốc Nghiệp, vì kết quả điều tra lại không đáp ứng được yêu cầu của quyết định giám đốc thẩm ngày 30.9.2009 của Toà hình sự TAND Tối cao và bản án phúc thẩm ngày 8.7.2013 của TAND tỉnh Trà Vinh. Không xác định được số tiền hay tài sản mà bị can chiếm đoạt, cũng không chứng minh được ông Nghiệp “dùng thủ đoạn gian dối” hoặc “bỏ trốn” để chiếm đoạt tài sản.

Qua 4 phiên toà, đến nay vụ án mới được đình chỉ. Công lý đã đến, nhưng cái giá mà ông Nghiệp phải trả quá đắt. Doanh nghiệp của ông bị ngừng hoạt động, phá sản. Bản thân ông bị suy sụp tinh thần, sức khoẻ bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

Ngày 10.4, ông Nghiệp đã uỷ quyền cho luật sư gửi đơn yêu cầu TAND TP. Trà Vinh tổ chức xin lỗi công khai trên báo chí và xin lỗi tại nơi ông cư trú.