Ông Tô Nghiêm là người thứ sáu bị bắt tại Vinashin để điều tra về hành vi cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế và gây hậu quả nghiêm trọng.

Buổi sáng cùng ngày, cơ quan điều tra đã khám xét nhà riêng của ông Nghiêm tại khu đô thị Trung Hoà - Nhân Chính (quận Thanh Xuân, Hà Nội). Cơ quan điều tra nghi ngờ trong quá trình triển khai xây dựng Nhà máy điện diezel Cái Lân, ông Tô Nghiêm có dấu hiệu thông đồng với nhà thầu để chiếm đoạt tài sản nhà nước hàng chục tỉ đồng. Theo tài liệu của cơ quan chức năng, với cương vị của mình, ông Nghiêm đã được Tập đoàn Vinashin uỷ quyền ký các phụ lục hợp đồng với nhà thầu nước ngoài (Jacobsen) trong dự án đầu tư xây dựng Nhà máy điện diezel Cái Lân.

Thế nhưng, kể từ khi đưa vào vận hành (4.2007), nhà máy luôn gặp sự cố, hoạt động không ổn định, độ bền thiết bị không cao, nhiên liệu rò rỉ, khiến nhà máy phải dừng hoạt động để khắc phục sửa chữa. Trong 3 năm hoạt động, nhà máy đã bị thua lỗ hơn 62 tỉ đồng, không có khả năng thanh toán lên đến hơn 107 tỉ đồng và hơn 27 triệu USD. Nếu muốn nhà máy này tiếp tục hoạt động theo đúng thiết kế ban đầu phải đầu tư thêm 13 triệu euro nữa để thay thế, nâng cấp thiết bị. Từ tháng 10.2009, nhà máy đã ngừng hẳn hoạt động.

Điều tra của cơ quan chức năng cho thấy, trong hợp đồng mua trang thiết bị cho nhà máy có ghi rõ: Tình trạng kỹ thuật từng bộ phận phải mới, toàn bộ dây chuyền thiết bị phải có xuất xứ tại Na Uy và Ý. Nhưng khi giám định mới phát hiện, tất cả trang thiết bị do nhà thầu Jacobsen cung cấp đều đã qua sử dụng hay ngừng sử dụng trong một thời gian dài. Một số thiết bị trong số này đã hỏng, phải bảo dưỡng, thay thế và sơn lại. Đa phần thiết bị được sản xuất từ những năm 1995, 1996, có xuất xứ từ nhiều quốc gia: Ý, Đức, Phần Lan, Mỹ, Đài Loan, Trung Quốc và cả... Việt Nam. Trong đó, thiết bị chính của nhà máy được tháo dỡ từ một nhà máy điện diezel ở Trung Quốc đã qua sử dụng và ngừng sản xuất, vẫn được chủ đầu tư cho nhà thầu Jacobsen mang về lắp đặt.

Bên cạnh đó, trong quá trình triển khai dự án, ông Tô Nghiêm đã cắt bỏ một số hạng mục của hợp đồng như trạm kết nối và phân phối điện. Ông Nghiêm và ông Phạm Thanh Bình (nguyên Chủ tịch Tập đoàn Vinashin) đã chỉ đạo lập dự án xây dựng công trình đấu nối nhà máy điện vào lưới điện quốc gia, cung cấp cho dự án Nhà máy cán nóng thép tấm Cái Lân. Dự án được lập sau này có giá trị trên 187 tỉ đồng và cũng do nhà thầu Jacobsen trúng thầu thực hiện. Như vậy, dự án này thực chất được “vẽ” ra để thanh toán cho Jacobsen hai lần tiền cho cùng một phần việc, có dấu hiệu chiếm đoạt tiền của Nhà nước.

Hải Phong