>> Có nhân tài là có tất cả
>> Đạo trọng người của Hồ Chí Minh
>> Phải phát hiện và bảo vệ hiền tài!
>> Nhân tài nước ta trong thời đại này

Làm thế nào giúp NLĐ vượt qua khó khăn và để phát triển nguồn nhân lực phục vụ CNH-HĐH đất nước? Đồng chí Đặng Ngọc Tùng- Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Tổng LĐLĐVN đã trả lời phỏng vấn của PV Báo Lao Động.

* Thưa Chủ tịch, CNVCLĐ chính là nguồn lực của đất nước, là lực lượng nòng cốt để thực hiện CNH-HĐH. Ở góc độ nào đó, nguồn lực này cũng là nguyên khí quốc gia. Nhưng trên thực tế, nguồn lực đó vẫn chưa được chăm sóc tốt. Xin Chủ tịch cho biết quan điểm của mình về vấn đề này?

- Nghị quyết 20/NQ-TW của BCH T.Ư Đảng khóa X đã khẳng định: Giai cấp công nhân (GCCN) là giai cấp tiên phong trong sự nghiệp xây dựng CNXH, lực lượng đi đầu trong sự nghiệp CNH-HĐH đất nước; lực lượng nòng cốt trong liên minh GCCN với giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức dưới sự lãnh đạo của Đảng. Sự lớn mạnh của GCCN là một điều kiện tiên quyết bảo đảm thành công của công cuộc đổi mới, CNH-HĐH đất nước. GCCN đang có mặt trong tất cả các ngành nghề, các thành phần kinh tế, đóng góp hơn 60% tổng sản phẩm xã hội và 65% ngân sách nhà nước.

Là lực lượng quan trọng như vậy trong sự nghiệp CNH- HĐH đất nước, lẽ ra GCCN phải được chăm lo và bảo vệ tốt nhất. Tuy nhiên, hiện nay CNVCLĐ và tổ chức Công đoàn Việt Nam vẫn phải đối mặt với không ít khó khăn, thách thức. Đời sống của NLĐ, nhất là CN trực tiếp, làm việc trong các KCN- KCX còn nhiều khó khăn; việc làm của NLĐ không ổn định và còn nhiều bấp bênh, tiền lương và thu nhập thấp, thiếu nhà ở, nhà trẻ, nhà văn hóa và hạ tầng xã hội phục vụ NLĐ, gia đình và con cái họ, nhất là CNLĐ nhập cư. Cũng do áp lực công việc lớn, thời giờ làm việc kéo dài nên NLĐ không có điều kiện để học tập, nâng cao trình độ và nghỉ ngơi giải trí, đã gián tiếp ảnh hưởng đến đời sống, tâm tư tình cảm của NLĐ, đặc biệt là LĐ nữ.

Để chăm lo, xây dựng GCCN vững mạnh, đáp ứng yêu cầu đẩy mạnh CNH- HĐH đất nước, Nghị quyết 20/NQ-TW của BCH T.Ư Đảng khóa X đã đề ra những chủ trương, giải pháp giải quyết những vấn đề bức xúc, cấp bách của GCCN, trong đó cần phải sớm giải quyết như vấn đề tiền lương, nhà ở, nhà trẻ, các chính sách an sinh xã hội, các thiết chế văn hoá phục vụ NLĐ v.v… Tuy nhiên NQ 20/NQ-TW đã ban hành được 5 năm, nhưng những vấn đề bức xúc, cấp bách liên quan đến chăm lo xây dựng GCCN vẫn chưa có bước tiến đáng kể.

* Đã có nhiều tấm gương lao động giỏi, lao động sáng tạo làm lợi cho DN, cho đất nước đã được Nhà nước và Tổng LĐLĐVN tôn vinh. Nhưng vẫn còn có những sáng kiến, sáng chế kỹ thuật, công trình nghiên cứu bị để nằm trong ngăn kéo. Có nhiều nguyên nhân, nhưng trong đó cũng có nguyên nhân là người hiền tài chưa được trọng dụng, sử dụng đúng vị trí. Chủ tịch suy nghĩ về điều này như thế nào?

- Vừa qua Tổng LĐLĐVN đã tổng kết 5 năm phong trào “LĐ giỏi, LĐ sáng tạo” trong CNVCLĐ. Qua tổng kết cho thấy, phong trào đã được đông đảo cán bộ quản lý, cán bộ KHKT, CNVCLĐ hưởng ứng, phát huy nhiều sáng kiến, sáng chế, giải pháp hữu ích, ứng dụng tiến bộ kỹ thuật và công nghệ mới góp phần giải quyết những khó khăn ách tắc trong SXKD; tiết kiệm, sử dụng và khai thác có hiệu quả tiềm năng về vật tư, máy móc, thiết bị hiện có, gắn với đổi mới công nghệ, nâng cao năng suất lao động, chất lượng sản phẩm, cải thiện điều kiện sản xuất, môi trường lao động, cải tiến và đổi mới công tác quản lý.

Phong trào cũng đã góp phần phát triển công nghệ thông tin, sinh học, vật liệu mới, bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và môi trường góp phần đáng kể vào sự nghiệp CNH-HĐH đất nước. Từ phong trào trong 5 năm vừa qua, đã có hơn 600.000 lượt cán bộ quản lý, kỹ sư và CNLĐ có đề tài nghiên cứu khoa học, sáng kiến hợp lý hóa sản xuất. Trong đó, có gần 250.000 sáng kiến, đề tài được áp dụng vào sản xuất, làm lợi và tiết kiệm hơn 9.200 tỷ đồng. Năm năm qua, Tổng LĐLĐVN đã xét tặng Bằng khen và huy hiệu “Lao động sáng tạo” cho hàng chục ngàn CNVCLĐ.

Tuy nhiên, cũng có thể nói, có không ít phát minh, sáng chế, sáng kiến, sáng tạo, kết quả nghiên cứu khoa học chưa sử dụng có hiệu quả, đôi khi còn bị phí. Vẫn có những nhà khoa học, những nhà quản lý giỏi, những NLĐ tài năng, có trình độ chuyên môn cao không được trọng dụng để họ được cống hiến, được phát huy tài năng, trí tuệ của mình cho khoa học. Đây là sự lãng phí lớn. Vì vậy cần phải có cơ chế, chính sách đối với họ, để tài năng, trí tuệ của họ được phát huy.

Vừa qua tại Hội nghị T.Ư 6, Đảng đã có NQ về phát triển khoa học công nghệ trong tình hình mới và tới đây Luật Khoa học Công nghệ được sửa đổi bổ sung có hiệu lực. Tôi tin chắc rằng, vấn đề sử dụng nhân tài sẽ có những thay đổi cơ bản, những sáng kiến sáng chế phát minh, những công trình khoa học hữu ích và những NLĐ chân tay hay lao động trí óc tâm huyết với khoa học sẽ đều được trọng dụng.

* Thực tế hiện nay, một bộ phận CNLĐ đang bị mất việc làm hoặc thiếu việc làm, một bộ phận khác (nhất là CN trong các KCN-KCX) đang phải làm việc cực khổ, thu nhập thấp, ăn uống không đủ no, thiếu dinh dưỡng và mất an toàn vệ sinh thực phẩm. Để đảm bảo quyền lợi NLĐ và phát triển nguồn nhân lực cho đất nước, cần phải giải quyết thực trạng này như thế nào, thưa Chủ tịch?

- Có thể nói 2012 là một năm đầy khó khăn, thử thách đối với sự phát triển KT-XH của đất nước. Do tác động của khủng hoảng kinh tế khu vực và thế giới, năm 2012 đã có hàng chục ngàn DN ngưng hoặc thu hẹp sản xuất, giải thể, thậm chí phá sản. Hàng trăm ngàn NLĐ bị mất việc làm, cuộc sống của CNLĐ và gia đình họ gặp không ít khó khăn. Nhiều NLĐ không tìm được việc làm đã phải trở về quê kiếm việc làm và tự tạo việc làm.

Năm 2012 cũng là năm không điều chỉnh tiền lương tối thiểu vùng, cộng với những khó khăn của DN trong tiêu thụ sản phẩm hàng hoá, hàng tồn kho cao, việc làm thiếu; chỉ số CPI tuy giảm nhưng vẫn ở mức 6,8% dẫn đến tiền lương và thu nhập của NLĐ giảm. Theo kết quả điều tra, nghiên cứu của Tổng LĐLĐVN, hiện nay tiền lương tối thiểu chỉ bằng xấp xỉ 60% mức sống tối thiểu; thu nhập của NLĐ chỉ đủ trang trải cho những nhu cầu tối thiểu như ăn, ở, đi lại và học hành. Hầu hết NLĐ không có tiền để chi tiêu cho các nhu cầu về vui chơi, giải trí, hưởng thụ đời sống văn hóa tinh thần và không có tích lũy.

Bữa ăn CN hiện nay cũng đang là vấn đề cần được quan tâm. Theo nghiên cứu và khảo sát của Tổng LĐLĐVN, cho thấy vẫn còn 5% DN không hỗ trợ bữa ăn ca cho NLĐ; hơn 8% số DN chi cho bữa ăn công nghiệp ở mức 7- 8 ngàn đồng/suất. Với mức tiền ăn thấp như vậy cũng chính là nguyên nhân dẫn đến một thực tế bữa ăn CN hiện nay thiếu cả về lượng và chất. Và đây cũng là nguyên nhân của hàng trăm vụ ngộ độc thực phẩm hàng năm. Tiền lương thấp, bữa ăn CN không đủ cả về lượng và chất là nguyên nhân chính dẫn đến năng suất lao động và chất lượng sản phẩm thấp và làm ảnh hưởng tới khả năng cạnh tranh của DN.

Từ kết quả nghiên cứu, điều tra, khảo sát về đời sống việc làm, tiền lương, thu nhập và bữa ăn CN, trong quá trình xây dựng và hoạch định chính sách, Tổng LĐLĐVN sẽ tham gia với Nhà nước và các cơ quan hữu quan về việc đẩy nhanh tiến độ điều chỉnh tiền lương tối thiểu sớm tiếp cận mức sống tối thiểu theo quy định của Bộ luật Lao động và đề nghị có quy định bắt buộc DN phải cung cấp bữa ăn ca cho NLĐ với mức ăn ca tối thiểu bằng 1% lương tối thiểu vùng, nhằm đảm bảo để người CN có thể tái sản xuất sức lao động của mình, góp phần nâng cao năng suất lao động, chất lượng sản phẩm, để DN phát triển bền vững.

Về phần mình, Tổng LĐLĐVN sẽ tiếp tục chỉ đạo các cấp Công đoàn thực hiện tốt hơn nữa chức năng đại diện chăm lo, bảo vệ quyền và lợi ích của NLĐ. Tập trung trọng tâm vào việc tham gia xây dựng các chính sách có liên quan trực tiếp đến NLĐ; đẩy mạnh việc thương lượng, ký kết TƯLĐTT nhất là những vấn đề liên quan đến việc làm, tiền lương, tiền thưởng, bữa ăn công nhân...

* Xin cảm ơn Chủ tịch!