Bác sĩ nước ngoài phục sát đất

Gần 15 năm nay, nhiều bệnh viện có khoa tim mạch trên cả nước đều quá quen thuộc hình ảnh của bác sĩ (BS) Việt kiều Đức đi về Việt Nam như con thoi để cố vấn kỹ thuật, thực hiện chuyển giao tất cả những kỹ thuật mổ tim tiên tiến nhất trên thế giới. TS-BS Lê Trọng Phi có một công trình nổi tiếng đó là: điều trị tim bẩm sinh bằng cách đặt lò xo để ngăn chặn các lỗ hở của tâm thất tim do ông chế ra (dụng cụ này có tên gọi Nit-Occlud® Lê VSD, giống như chiếc dù dùng để đóng ống thông động mạch, hay thông liên thất).

Tại hội thảo về tim mạch như đã giới thiệu ở trên, ông đã trực tiếp hướng dẫn BS Supaporn Roymanee, Trưởng khoa tim mạch nhi Bệnh viện Songklanagarind (Thái Lan), nhẹ nhàng thả chiếc dù Nit-Occlud® Lê VSD đóng lại lỗ thông liên thất cho một bé trai ba tuổi trong sự khâm phục của các đại biểu tham dự. Tất cả chỉ gói gọn chưa đầy một giờ, trong khi nếu mổ tim hở, người ta phải mất gấp bốn lần thời gian đó. BS Prakul Chaithong, Bệnh viện Siriraj Đại học Mahidol (Thái Lan), chia sẻ: “Tôi không ngờ các đồng nghiệp Việt Nam giỏi như thế, nếu có điều kiện tôi sẽ sang Việt Nam học can thiệp tim bẩm sinh”.

BS Phi giải thích, chiếc lò xo uốn bằng kim loại Nitinol- từ hỗn hợp Nickel Titanium, và ông từng ví von: "Chiếc lò xo có tính năng như tre ở Việt Nam vậy, mềm dẻo nhưng rất bền bỉ”. Bằng việc luồn ống thông qua tĩnh mạch, sẽ đưa chiếc lò xo đến nơi tổn thương (lỗ thông liên thất, còn ống động mạch), chiếc lò xo sẽ “bung” thành dạng “dù”, biến dạng tuỳ theo giải phẫu, bít các lỗ hở lại. Điều đặc biệt của phương pháp này là: phẫu thuật nhẹ nhàng, thời gian thông tim can thiệp - đặt lò xo độ khoảng 1 tiếng đồng hồ, trong khi những ca mổ tim hở phải kéo dài nửa ngày.

Không có biến chứng, không phải mang sẹo xấu vì phẫu thuật theo dạng mổ kín và bệnh nhân chỉ cần nằm viện vài ba ngày - đó là những ưu thế hàng đầu của kỹ thuật phẫu thuật tim tiên tiến nhất thế giới hiện nay. Nghiên cứu của ông đã được ứng dụng tại nhiều nước như Đức, Mỹ, Nam Mỹ, Trung Đông, khu vực Đông Nam Á…và đến thời điểm này chưa hề xảy ra biến chứng nào, những bệnh nhân được điều trị hoàn toàn khoẻ mạnh.

Giúp quê hương là…phản xạ!

Ông sinh năm 1957, gốc Khánh Hòa. 15 tuổi, ông cùng gia đình đến Đức. Ở đất nước xa lạ này, ông đã ý thức được phải nỗ lực để tồn tại và khẳng định mình. Nhà đông anh em, không đủ tiền đi học, ông phải tự đi làm thêm bất kỳ công việc gì, miễn có tiền đi học. Người trong gia đình đôi khi không đồng ý với việc ông đi theo ngành y, bởi thời gian quá dài, nhưng với ông, đó là nghề nghiệp mà mình tâm huyết nhất và cần đi đến cùng. Xong đại học Y, ông còn học tiếp 5 năm cho ngành nhi và 4 năm cho chuyên khoa tim. Theo ông, phải luôn có sáng kiến trong nghề nghiệp. Học vị Tiến sĩ, chức vụ Phó giám đốc Viện tim bẩm sinh ĐH Hamburg (Đức) là thành quả mà ông đạt được sau giải thưởng khoa học về y tế của Đức năm 1993.

Tuy được nhiều bệnh viện lớn ở các nước phát triển trên thế giới “trải thảm đỏ”, nhưng ông đều từ chối. Ông dành thời gian về Việt Nam, tâm huyết với việc dùng kiến thức, tay nghề của mình truyền đạt lại cho các bác sĩ trong nước với mong muốn Việt Nam sớm áp dụng thành công những kỹ thuật mổ tim tiên tiến trên thế giới. Ông tâm sự: “Giúp quê hương với tôi không phải là điều gì to tát, ghê gớm, ngược lại nó như một phản xạ, một việc làm tất yếu của một con người. Chỉ đến khi nào những bác sĩ ở Việt Nam không cần đến sự hỗ trợ của tôi nữa, lúc ấy, tôi mới thật sự thành công!”.