Đấy là thời bác bộ trưởng trước, thời nay như năm ngoái có chuyện “chỉ thị ngầm” không được đỗ cao quá để tránh dị nghị “bệnh thành tích” tái phát. Đến năm nay, chính xác là không có chuyện “mật báo”, thực tế là đỗ tới 99%, có nơi 99,95%. Thế là lại thành chuyện: Tổ chức kỳ thi tốn kém bằng một dự án lớn thế mà chỉ loại được vài chục học sinh dốt để làm gì? Sao không bỏ quách? Căn cứ vào đâu mà ta dùng từ “tốn kém”. Xin trả lời: Căn cứ vào các nhà giáo dục danh tiếng đang lên tiếng. Ngoài ra, cũng có một căn cứ nữa.

Đó là có một tin (loại một cột) của một tờ báo của Hà Nội, nói từ ngày 23-25.6.2014, Sở GDĐT thủ đô sẽ tổ chức thi vào lớp 10, kinh phí thi cho các hội đồng thi là 8,2 tỉ đồng. Đấy mới là thi hết cấp THCS, nhân lên cả nước, so với thi tốt nghiệp THPT sẽ là bao nhiêu?

Hai chuyện khác nhau thì không nên so sánh. Phía Bộ GDĐT đã phải “nói lại cho rõ” về chuyện đỗ cao 99% rồi: “Kỳ thi này không phải để chọn ra bao nhiêu học sinh đỗ, bao nhiêu trượt”. Thế để làm gì? Đó là câu hỏi của toàn dân với Bộ GDĐT. Theo bác Thứ trưởng Nguyễn Vinh Hiển nói là “Mục đích kỳ thi để quay trở lại tác động việc dạy học ở bậc phổ thông”. Bác này còn cho biết sẽ có một kỳ thi “quốc gia duy nhất” trong tương lai, ý là không đơn giản là bỏ thi tốt nghiệp chỉ để thi đại học và kể cả sau này - khi có kỳ thi quốc gia duy nhất - cũng vẫn không bỏ thi tốt nghiệp THPT.

Một câu trả lời khó hiểu, một kỳ thi, hai kỳ thi, kỳ duy nhất không bỏ kỳ tốt nghiệp THPT? Câu này ai cũng thắc mắc không hiểu, các bác ấy giải thích thế thôi. Chúng ta thắc mắc làm gì, việc học và dạy học ở ta xưa nay vẫn năm nào cũng có chuyện mà. Học để biết, không để hiểu!