Tổng sản lượng dưa hấu dự kiến đạt 1,5 triệu tấn

Theo Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương), tổng sản lượng mùa vụ 2015/2016 sẽ đạt khoảng 1,5 triệu tấn. Dự kiến, sản lượng dưa hấu vụ Đông – Xuân năm nay cả nước ước khoảng 550.000 tấn. Trong đó, tập trung ở các tỉnh Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định và Phú Yên với sản lượng trên 100.000 tấn.

Giá bán dưa tại các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long và Nam Trung Bộ đang dao động khoảng từ 5.500 – 6.000 đồng/kg, với giá bán hiện nay thì người nông dân đang có lãi khoảng 50 – 60 triệu đồng/ha.

Hiện nay, tiêu thụ dưa hấu tại thị trường trong nước chiếm khoảng 80% tổng sản lượng thu hoạch của cả nước, còn lại xuất khẩu chiếm khoảng 20%. Tuy nhiên, thị trường xuất khẩu chủ yếu vẫn là các thị trường lân cận có chung đường biên giới như Trung Quốc, Lào, Campuchia… Trong đó, riêng xuất khẩu sang Trung Quốc đã chiếm tới khoảng 85 – 90% tổng lượng xuất khẩu, chủ yếu qua cửa khẩu Tân Thanh (Lạng Sơn).

Việt Nam hiện là đối tác xuất khẩu dưa hấu lớn nhất Trung Quốc với tỷ trọng chiếm khoảng 93 – 98% tổng lượng dưa hấu nhập khẩu hàng năm của thị trường này. Tuy nhiên, theo bà Dương Phương Thảo, Cục phó Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương), gần đây nhiều thương nhân Trung Quốc có xu hướng sang Lào, Campuchia thuê hàng trăm ha để trồng dưa hấu và xuất khẩu ngược lại để tiêu thụ trong nước.

Cũng theo Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương), tính đến hết tháng 11.2015, lượng nhập khẩu dưa hấu của Trung Quốc khoảng trên 170.000 tấn, giảm 12,6% so với cùng kỳ và dự kiến nhu cầu trong năm 2016 không có biến động lớn.

Sẽ xây dựng Khu trung chuyển hàng nông sản xuất khẩu

Trong nhiều năm qua, mỗi khi vào thời điểm cận Tết Nguyên đán và chính vụ thu hoạch dưa hấu vụ Đông – Xuân, Xuân – Hè, dưa hấu xuất sang thị trường Trung Quốc bị ùn tắc, xếp hàng dài ở cửa khẩu Tân Thanh.

Theo ông Vũ Hồng Thủy, Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Lạng Sơn, phía Trung Quốc chỉ làm thủ tục nhận trái cây tươi, dưa hấu tại cửa khẩu Tân Thanh. Mặt khác, tại cửa khẩu Pò Chài được áp dụng chính sách trao đổi cư dân biên giới (8.000 NDT/người/ngày) nên doanh nghiệp Trung Quốc chỉ nhận hàng tại cặp cửa khẩu Tân Thanh – Pò Chài. Chính vì điều này, vào thời điểm chính vụ thu hoạch dưa hấu có tới 700-800 xe/ngày xếp hàng chờ thông quan, khi cao điểm thậm chí còn hơn 1.200 xe/ngày.

Trong khi năng lực tiếp nhận và giải phóng hàng hóa tại cửa khẩu chỉ đáp ứng tối đa 300 xe/ngày.

“Chưa kể, toàn bộ dưa hấu khi xuất sang Trung Quốc rồi mới bắt đầu được phân loại, lựa chọn và đóng gói nên trung bình phải mất đến 7 tiếng/xe. Chưa kể, do khâu phân loại chưa tốt từ đầu nên khi sang đến nơi bị mất thời gian tuyển chọn, bị ép giá, khiến ùn tắc cục bộ tại khu vực cửa khẩu” – vị Giám đốc Sở cho biết.

Tiếp thu các ý kiến đề xuất điều tiết, tránh ùn tắc dưa hấu mùa vụ 2015/2016 tại cửa khẩu từ các Bộ, ban ngành liên quan, Thứ trưởng Bộ Công Thương Trần Tuấn Anh nhấn mạnh, tỉnh Lạng Sơn cần sớm triển khai xây dựng Khu trung chuyển hàng nông sản xuất khẩu làm địa điểm tập kết khi lượng xe dồn về quá nhiều vượt quá khả năng thông quan; tạo cơ sơ chuyển hoạt động giao dịch mua bán và các dịch vụ khác từ bên kia biên giới về địa điểm tập kết tại nội địa. Trong thời gian chưa có Khu trung chuyển, tỉnh cần xem xét, bố trí một địa điểm đủ rộng, thuận lợi về giao thông để tập kết các xe chở dưa hấu chưa đến lượt lên cửa khẩu hoặc tập kết hàng hóa xuống bãi.

Tỉnh Lạng Sơn cũng cần phối hợp với Bộ, ngành liên quan tiến hành đàm phán với chính quyền Trung Quốc đề nghị điều chỉnh chính sách biên mậu, tạo điều kiện thông quan hàng nông sản Việt Nam và xem xét mở thêm cửa khẩu tiếp nhận hàng nông sản tại Hà Giang, Lào Cai...

Xem thêm video Ùn tắc dưa hấu tại cửa khẩu Lạng Sơn

Hội nghị bàn giải pháp đẩy mạnh tiêu thụ dưa hấu mùa vụ 2015-2016 do Bộ Công Thương tổ chức chiều 28.12 (Ảnh: Khánh Linh)