Người dân và chính quyền phản ứng
Quốc lộ 1 đoạn qua tỉnh Quảng Bình có chiều dài 144km, hiện trên tuyến có 2 trạm thu phí BOT là trạm của Công ty cổ phần TASCO tại Km604+700 và trạm thu phí Quán Hàu của Công ty cổ phần Tập đoàn Trường Thịnh.
Theo đó, công văn do Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Bình Nguyễn Hữu Hoài ký nêu rõ, kể từ khi có các trạm thu phí, nhân dân đã có nhiều ý kiến phản ánh sự bất hợp lý về vị trí đặt trạm thu phí, nhất là trạm thu phí Quán Hàu, do vị trí đặt trạm ngay trước cầu Quán Hàu, nơi tập trung các ngã đường trong khu vực để qua cầu, trong đó có các tuyến dẫn vào trung tâm hành chính huyện Quảng Ninh và trung tâm thành phố Đồng Hới như Quốc lộ 1 cũ, Quốc lộ 9B, Đường tỉnh 564B... nên thực tế phương tiện của nhân dân địa phương đi lại hàng ngày không sử dụng các đoạn tuyến thuộc 2 dự án BOT nhưng phải mua vé qua trạm với mức phí cao đã gây bức xúc trong nhân dân.
Tại các cuộc tiếp xúc cử tri (kỳ họp thứ 8, thứ 10, thứ 15 của HĐND tỉnh khóa XVI; kỳ họp thứ 2, thứ 4 của HĐND tỉnh khóa XVII), nhiều cử tri ở các huyện Lệ Thủy, Quảng Ninh đã có ý kiến phản đối việc thu phí đối với những phương tiện thuộc địa bàn huyện Quảng Ninh, Lệ Thủy, TP.Đồng Hới không đi vào tuyến đường BOT; các đại biểu HĐND tỉnh cũng đã có chất vấn về vấn đề này tại các kỳ họp HĐND tỉnh; Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Bình và Quảng Trị cũng đã kiến nghị với Quốc hội khóa XIII về nội dung này tại các kỳ họp thứ 4, thứ 6, thứ 11 của Quốc hội.
Từ khi áp dụng mức thu phí mới theo lộ trình tăng mức thu phí quy định tại Thông tư số 159/2013/TT-BTC ngày 14.11.2013 của Bộ Tài chính, sự bất bình trong nhân dân ngày càng gia tăng; vì vậy, trong tháng 1.2016 đã xảy tra một số vụ việc người dân đưa phương tiện đến chắn trạm thu phí để phản đối.

UBND tỉnh Quảng Bình đã có các nhiều công văn báo cáo Bộ GTVT và Bộ Tài chính đề nghị giảm mức phí đối với các phương tiện cá nhân tại các huyện có đặt trạm thu phí BOT Quốc lộ 1.

Vào tháng 1.2016, các tài xế "quây" trạm thu phí Quán Hàu để phản ứng do bức xúc vì cho rằng trạm "đặt nhầm chỗ". Ảnh: Lê Phi Long

Kiến nghị giải quyết dứt điểm

Tình trạng bức xúc của người dân tạm thời lắng xuống sau khi nhà đầu tư thực hiện việc hỗ trợ, giảm 42% vé tháng và giảm 43,5% vé quý cho phương tiện chở người từ 9 ghế ngồi trở xuống ở địa bàn huyện Quảng Ninh từ ngày 1.4.2016. Tuy nhiên, sau khi Bộ Tài chính ban hành Thông tư số 135/2016/TT-BTC ngày 8.9.2016 điều chỉnh lại mức phí qua trạm Quán Hàu, theo đó, đối với các loại xe dưới 12 ghế ngồi, xe tải dưới 2 tấn (phương tiện chủ yếu của người dân địa phương) không có sự điều chỉnh so với mức phí cũ tại Thông tư số 93/2015/TT-BTC ngày 19.6.2015; do vậy, nhà đầu tư đã có thông báo về việc ngừng hỗ trợ mua vé cho các phương tiện địa phương kể từ ngày 1.1.2017.
Ngày 28.12.2016, UBND tỉnh Quảng Bình đã có công văn tiếp tục báo cáo Bộ GTVT và Bộ Tài chính xem xét, rà soát, điều chỉnh lại phương án tài chính, thời gian thu phí hoàn vốn và mức phí theo hướng tính đến việc miễn phí cho các phương tiện chở người từ 9 ghế ngồi trở xuống và giảm tối thiểu 50% mức phí cho các phương tiện chở người trên 9 ghế ngồi của nhân dân sinh sống trên địa bàn huyện Quảng Ninh nhưng đến nay vẫn chưa được chấp thuận.
Trong đợt làm việc với Đoàn giám sát của Ủy ban Thường vụ Quốc hội vào tháng 3.2017 vừa qua, UBND tỉnh Quảng Bình cũng đã có công văn kiến nghị về vấn đề này.
Hiện tại trên tuyến Quốc lộ 1, trạm thu phí cầu Bến Thủy (tỉnh Nghệ An) có vị trí của trạm và hướng tuyến của dự án BOT tương tự với trạm thu phí Quán Hàu; đã được nhà đầu tư miễn phí cho những hộ dân ở 4 địa phương xung quanh. Bộ GTVT cũng đang nghiên cứu cơ chế miễn giảm phí đối với người dân khu vực lân cận các trạm thu phí.
Vì vậy, để giải quyết dứt điểm tình trạng bức xúc trong nhân dân về mức thu phí, đảm bảo trật tự an toàn giao thông, an toàn xã hội, UBND tỉnh Quảng Bình đã đề nghị Bộ GTVT tải xem xét, áp dụng cơ chế như trạm thu phí cầu Bến Thủy đối với các trạm thu phí TASCO và Quán Hàu trên địa bàn tỉnh Quảng Bình.
Cụ thể, miễn phí các phương tiện loại 1 (xe dưới 12 ghế ngồi, xe tải có trọng tải dưới 2 tấn) và loại 2 (xe từ 12 ghế đến 30 ghế, xe tải có tải trọng từ 2 đến dưới 4 tấn) của chủ sở hữu có hộ khẩu thường trú, các tổ chức, doanh nghiệp có trụ sở chính trên địa bàn các huyện Lệ Thủy, Quảng Ninh, TP.Đồng Hới khi qua trạm thu phí Quán Hàu và trên địa bàn huyện Quảng Trạch, thị xã Ba Đồn khi qua trạm thu phí TASCO; miễn phí đối với phương tiện xe buýt lưu thông qua các trạm thu phí.