Lũ sẽ không còn…đẹp

Đó là nhận định của PGS.TS Lê Anh Tuấn - Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Biến đổi khí hậu, Trường Đại học Cần Thơ - tại buổi hội thảo. Với tiêu đề “Tổng quan về kế hoạch phát triển TĐ dòng chính sông Mêkong”, theo PGS.TS Tuấn, hiện ở dòng chính con sông này có 19 dự án (DA) TĐ lớn đang, đã và sẽ triển khai thực hiện: Trung Quốc 4 DA đang hoạt động, 4 DA đang có kế hoạch xây dựng; Lào 1 DA chuẩn bị xây dựng, 1 DA đang chuẩn bị xây dựng, 7 DA đang có kế hoạch xây dựng; Camphuchia 2 DA đã có kế hoạch xây dựng. Ngoài ra, Lào, Thái Lan, Campuchia cũng xây dựng riêng cho mình kế hoạch phát triển TĐ với hàng loạt đập nước trên sông chính và các nhánh sông. Điều này dẫn đến làm thay đổi dòng chảy, ảnh hưởng nghiêm trọng đến vùng hạ lưu sông Mêkong, mà vùng ĐBSCL là nơi chịu tác động chính.

 

Mùa nước nổi không nhiều nước khiến sinh kế của người dân khó khăn. 

Cùng quan điểm, Th.S Nguyễn Hữu Thiện - Trưởng nhóm Tư vấn quốc gia về đánh giá môi trường chiến lược 12 đập TĐ dòng chính sông Mêkong - chia sẻ: “Việc xây quá nhiều đập TĐ trên dòng chính sông Mêkong làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường, nguồn lợi nông - thủy sản, kinh tế của các nước hạ lưu thuộc lưu vực sông”.

Nỗi lo từ hạ lưu

Bà Huỳnh Kim Nguyên - đại biểu HĐND tỉnh Vĩnh Long - cho biết, HĐND tỉnh đã thông qua nghị quyết bảo vệ, khai thác nguồn nước. Nguyên nhân dẫn đến ô nhiễm nguồn nước tại Vĩnh Long đang tiềm ẩn, nếu như từ thượng nguồn sông Mekong nguồn nước không còn “tự nhiên” như vốn có của tạo hóa, Vĩnh Long sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng đến vườn cây ăn trái, nuôi trồng thủy sản, trồng lúa… Còn Th.S Phạm Xuân Phú -Trường Đại học An Giang - đưa ra phân tích, sản lượng cá tự nhiên mùa nước nổi (mùa lũ) hàng năm tại An Giang giảm (trong 10 năm đã giảm gần 1/2). Chuyện bao đê tại An Giang hiện cũng đang phải xem xét dỡ bỏ, hiện tượng xâm nhập mặn đã xảy ra vào những năm gần đây.

 

Cá đồng mùa nước nổi ngày càng ít dần ở hạ nguồn sông MêKông 

Theo PGS.TS Tuấn, ĐBSCL là vùng đất chịu ảnh hưởng nghiêm trọng của biến đổi khí hậu nước biển dâng; đối mặt với những thách thức từ quy hoạch sản xuất nông nghiệp (trồng lúa), nuôi cá…, nay nguy cơ gánh chịu hậu quả từ những con đập TĐ trên dòng chính sẽ là những hệ lụy đã được cảnh báo.